گمرک ایران با ابلاغ نامهای به گمرکات استانها، صدور نامه فعالیت شرکتهای حملونقل بینالمللی کالا را از ابتدای آذرماه ۱۴۰۵ از دفتر ترانزیت در تهران به گمرکات هر استان تفویض کرد. هدف این تصمیم، کاهش بروکراسی اداری و جلوگیری از مراجعه نمایندگان شرکتهای استانی به مرکز است.
تفویض اختیار چه چیزی را تغییر میدهد؟
بر اساس نامه شماره ۱۴۰۵/۱۲۲۷۸۵۴ مورخ ۲۳ آبان ۱۴۰۵ که مدیرکل دفتر ترانزیت گمرک ایران امضا کرده، روند جدید به این صورت است:
- اداره کل راهداری و حملونقل جادهای هر استان، نامه فعالیت شرکت را با فرمت واحد و همراه پروانه فعالیت معتبر برای گمرک همان استان میفرستد.
- گمرک استان، نامه فعالیت را طبق مقررات و فرمت ابلاغی صادر میکند. رونوشت آن برای دفتر فناوری اطلاعات و امنیت فضای مجازی گمرک (برای اعمال در سامانه احراز هویت) و اداره کل راهداری استان ارسال میشود.
- صدور نامه برای شرکتهای استان تهران همچنان مستقیماً با دفتر ترانزیت است.
پنج تذکر کلیدی برای شرکتها
- گمرک پیش از صدور نامه باید نام شرکت، نام و کد ملی مدیرعامل، شناسه ملی و تاریخ اعتبار پروانه را با نامه راهداری تطبیق دهد و فقط در صورت نبود مغایرت اقدام کند.
- تمدیدهای موقت کوتاهمدت (یک هفته، یک ماه یا دو ماه) و تغییر آدرس بدون پروانه جدید، نامه جدید نمیخواهند. این موارد فقط از طریق اتوماسیون اداری به دفتر ترانزیت ارجاع میشوند و در سامانه اعمال میگردند.
- برای مجوزهای ششماهه شرکتهای تازهتأسیس که پیش از صدور پروانه داده میشوند، تا زمان صدور پروانه نیازی به نامه و اقدام گمرکی نیست.
- تغییر نام شرکت یا مدیرعامل فقط با پروانه جدید و نامه اداره کل راهداری استان قابل پیگیری است.
- حداکثر مدت تمدید مطابق پروانه و نامه راهداری، سه سال است.
تحلیل: مزیتها و نقاط قابلتوجه
کاهش هزینه و زمان. حذف سفر به تهران برای دریافت نامه، بهویژه برای شرکتهای استانهای دورتر و مرزی، میتواند زمان و هزینه را کم کند.
انتقال کنترل به تطبیق دقیق مدارک. وظیفه گمرک استان عملاً تطبیق مشخصات پروانه با نامه راهداری است. دقت در این مرحله تعیین میکند که سامانه احراز هویت با دادههای درست بهروز شود. هر ناهمخوانی در نام یا کد ملی مدیرعامل یا تاریخ اعتبار، به معنای توقف پرونده است.
قاعدههای یکسان برای همه استانها. فرمت واحد، مرجعدانستن پروانه فعالیت و محدودیت سهساله تمدید بهنظر میرسد برای جلوگیری از سلیقهایشدن اجرا در استانها طراحی شدهاند.
چالش اجرا. اثر واقعی این تصمیم به هماهنگی سریع میان راهداری و گمرک هر استان بستگی دارد. مشخص نیست در آغاز اجرا چقدر تأخیر پیش میآید.
توصیه عملی. شرکتها بهتر است پیش از موعد، مشخصات پروانه و تاریخ اعتبار آن را با اداره کل راهداری استان خود هماهنگ کنند تا در مرحله تطبیق متوقف نشوند.
بیشتر بخوانید:
بخشنامه جدید گمرک؛ تشریفات صادرات از مرز به داخل منتقل شد
مصوبات ستاد ملی گذر؛ تسهیل گمرک و حمل یکسره کالا
بازرگان؛ از صف کامیونها تا زنگ خطر افول مزیت ترانزیتی ایران



