فعالان حوزه حملونقل بینالمللی در نشست کمیسیون حملونقل، ترانزیت و لجستیک اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران، با تشریح چالشهای موجود در بخشهای جادهای، ریلی، دریایی و هوایی، نسبت به کاهش تابآوری لجستیک ایران هشدار دادند و خواستار اصلاح سیاستهای تجاری، رفع گلوگاههای مرزی و تقویت نقش بخش خصوصی شدند.
به گزارش صنعت حملونقل آنلاین، در این نشست، نمایندگان تشکلهای حملونقل با اشاره به پیامدهای تصمیمات گذشته در حوزه تجارت خارجی، افزایش توقف ناوگان در مرزها، کمبود کانتینر، تمرکز بار در مسیرهای محدود و تعدد مقررات، تأکید کردند که استمرار این روند، توان رقابتی و تابآوری زنجیره تأمین کشور را با تهدید جدی مواجه کرده است.
سیاستهای تجاری، انعطاف لجستیک را کاهش داد
احسان ملکزاده، رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، یکی از ریشههای مشکلات امروز را تغییر الگوی خرید کالا بر مبنای ترم CIF در سالهای گذشته دانست و گفت: با انتقال مسئولیت حمل به فروشندگان خارجی، بخش مهمی از بازار حملونقل بینالمللی از اختیار شرکتهای ایرانی خارج شد و در نتیجه، انعطاف کشور برای مدیریت مسیرهای جایگزین در شرایط بحرانی کاهش یافت.
وی افزود: بخش خصوصی همان زمان نسبت به پیامدهای این سیاست هشدار داده بود، اما این هشدارها مورد توجه قرار نگرفت و امروز آثار آن در بحرانهای لجستیکی آشکار شده است.
ملکزاده همچنین با انتقاد از ایجاد ساختارهای جدید صدور مجوز در بخش حملونقل گفت: شرکتهای فورواردری بر اساس آییننامه مصوب سال ۱۳۷۴ شورای عالی هماهنگی ترابری، سالهاست مجوز ارائه خدمات حمل جادهای، ریلی، دریایی و هوایی را دارند و ایجاد مجوزهای موازی تنها به افزایش بروکراسی و محدود شدن فعالیت بخش خصوصی منجر میشود.
به گفته وی، در شرایطی که صنعت حملونقل با بحرانهای متعدد روبهروست، سیاستگذاران باید به جای توسعه ساختارهای اداری، از ظرفیت شرکتهای فعال حمایت کنند.
رئیس هیأتمدیره انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران با اشاره به وضعیت مرزهای کشور گفت: حدود ۲۶ هزار دستگاه کامیون در حملونقل بینالمللی فعالیت میکنند، اما در مقاطع مختلف، هزاران دستگاه به دلیل ازدحام و مشکلات مرزی از چرخه حمل خارج میشوند.
وی تأکید کرد که توقف طولانی کامیونها تنها به افزایش هزینههای حمل محدود نمیشود، بلکه معیشت رانندگان، سرمایه شرکتهای حملونقل و روند تجارت خارجی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
معطلی صدها ساعته کامیونها در مرزهای غربی
در ادامه این نشست، رادمرد افتخار، رئیس کمیسیون حملونقل جادهای انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، از تشدید ترافیک در مرزهای غربی خبر داد و گفت: هماکنون زمان انتظار کامیونها در مرز سرو به حدود ۲۰۱ ساعت، در مرز رازی به ۴۶۹ ساعت و در مرز بازرگان به ۳۸۰ ساعت رسیده است. مرز پلدشت نیز شرایط مشابهی دارد.
وی با اشاره به ورود بخشی از کالاهای چین از مسیر خورگوس–لطفآباد افزود: بخش خصوصی پیگیر رفع مشکلات مرزی است، اما حل این معضلات بدون همراهی دستگاههایی مانند گمرک، شرکت ملی پالایش و پخش فرآوردههای نفتی و سایر نهادهای مسئول امکانپذیر نیست.
افتخار همچنین با اشاره به فشار سنگین بر بندر مرسین ترکیه، پیشنهاد کرد از ظرفیت سایر بنادر این کشور برای توزیع بار استفاده شود تا از تمرکز بیش از حد بر یک مسیر جلوگیری شود.
وی درباره مرز ریمدان نیز گفت: بخشی از کانتینرها همچنان در این مرز رسوب کردهاند، هرچند ترانزیت سوخت از این مرز طی سه ماه گذشته فعال شده است.
بیشتر بخوانید
تمهیداتی برای جلوگیری از توقف در مرز ایران با تشکیل کنسرسیوم ریلی
درسهایی از یک بحران برای آینده حملونقل بینالمللی ایران
همکاری با بندر هوپا و تخفیف ویژه خدمات لجستیکی
کمبود کانتینر، هزینه صادرات را افزایش داد
رضا حسینی، نایب رییس کمیسیون فورواردی انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران، نیز با اشاره به مشکلات حملونقل ریلی و دریایی اظهار کرد: کمبود کانتینر و دشواری بازگشت تجهیزات حمل، یکی از مهمترین موانع صادرات از طریق دریا و ریل است.
وی افزود: انباشت کانتینرها باعث افزایش مستمر هزینه حمل شده و در برخی مسیرها، هزینه حمل ریلی محمولههای ترانشیپی به چین به بیش از ۱۱ هزار دلار رسیده است؛ موضوعی که قدرت رقابت کالاهای صادراتی ایران را کاهش میدهد.
حسینی همچنین از محدودیت شدید در حملونقل هوایی خبر داد و گفت: در حال حاضر از مسیر ترکیه تنها شرکتهای آتا و ماهان و از مسیر هند فقط ماهان پرواز دارند و همین موضوع انتقال برخی کالاهای حساس، از جمله دارو، را با مشکل روبهرو کرده است.
یکی دیگر از موضوعات مطرحشده در نشست، بازگشت کانتینرهای خالی از چین بود. به گفته فعالان این حوزه، بازگشت حدود ۴۵۰ کانتینر خالی میتواند بخشی از کمبود تجهیزات حمل را جبران کرده و ظرفیت حمل ریلی را افزایش دهد.
همچنین اعلام شد تعرفه بازگشت کانتینر از ایران به چین حدود نیمی از هزینه مسیر رفت است و با پیگیریهای انجامشده، امکان ترخیص بخشی از کانتینرهای خالی برای استفاده مجدد در داخل کشور فراهم شده است.
ضرورت تابآوری لجستیک ایران
سخنان فعالان صنعت حملونقل در این نشست نشان داد که چالشهای امروز لجستیک ایران تنها محصول بحرانهای اخیر نیست، بلکه حاصل سالها ضعف در سیاستگذاری، تمرکز بار در مسیرهای محدود، تعدد مقررات، کمبود زیرساخت و ناهماهنگی میان دستگاههای اجرایی است.
به اعتقاد حاضران، افزایش تابآوری شبکه لجستیک کشور مستلزم اصلاح سیاستهای تجاری، توسعه مسیرهای جایگزین، کاهش بروکراسی، تقویت نقش بخش خصوصی و افزایش سهم حملونقل ریلی و چندوجهی در زنجیره تأمین است.
