بیمه شخص ثالث به تدریج راننده‌محور می‌شود
بیمه شخص ثالث به تدریج راننده‌محور می‌شود
در بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، بیمه شخص ثالث راننده محور است و رفتار و نحوه رانندگی فرد، میزان خسارت‌های رانندگی و سابقه بیمه‌ای فرد در کنار مشخصات خودرو در تعیین قیمت بیمه شخص ثالث بسیار مهم است به طوری که اگر راننده پرخطر و حادثه‌ساز بوده و دارای خسارات مالی و یا جانی در سابقه بیمه‌ای خود باشد در میزان تخفیفاتی که از شرکت بیمه می‌گیرد تاثیر‌گذار است.

سعید شادبخش کارشناس ارشد حقوق عمومی

قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬تا‭ ‬چه‭ ‬اندازه‭ ‬مطابق‭ ‬با‭ ‬استانداردهای‭ ‬جهانی‭ ‬است؟

آن‌چه‭ ‬در‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬ماده‭ ‬۱۸‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‌ثالث‭ ‬آمده‭ ‬تقریبا‭ ‬مطابق‭ ‬با‭ ‬استانداردهای‭ ‬دنیاست‭. ‬قانون‭ ‬حاضر‭ ‬با‭ ‬استانداردهای‭ ‬جهانی‭ ‬از‭ ‬لحاظ‭ ‬مطابقت‭ ‬با‭ ‬آن‌چه‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬کشورهای‭ ‬دیگر‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است،‭ ‬انطباق‭ ‬دارد،‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬قانون،‭ ‬نکات‭ ‬ضعفی‭ ‬هم‭ ‬در‭ ‬مرحله‭ ‬اجرا‭ ‬با‭ ‬خود‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬خواهد‭ ‬داشت‭ ‬که‭ ‬مهم‌ترین‭ ‬آن‭ ‬در‭ ‬ماده‭ ‬۴۱‭ ‬همین‭ ‬قانون‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬شده‭ ‬دولت‭ ‬باید‭ ‬سامانه‭ ‬جامع‭ ‬حوادث‭ ‬رانندگی‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬کند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬سامانه‭ ‬تمام‭ ‬دستگاه‌های‭ ‬مرتبط‭ ‬با‭ ‬تصادفات‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬نیروی‭ ‬انتظامی،‭ ‬وزارت‭ ‬بهداشت،‭ ‬اورژانس،‭ ‬هلال‭ ‬احمر،‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بیمه‭ ‬و‭ ‬مراجع‭ ‬قضایی‭ ‬و‭ ‬انتظامی‭ ‬و‭ … ‬مکلف‭ ‬باشند‭ ‬تا‭ ‬اطلاعات‭ ‬مربوط‭ ‬به‭ ‬تصادفات‭ ‬رانندگی‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬محض‭ ‬اطلاع‭ ‬آن‭ ‬سازمان‭ ‬در‭ ‬آن‭ ‬سامانه‭ ‬درج‭ ‬کنند‌‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬گفته‭ ‬شده‭: ‬تکلیفی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬شده‭ ‬این‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬دولت‭ ‬حداکثر‭ ‬ظرف‭ ‬۶‭ ‬ماه‭ ‬از‭ ‬تصویب‭ ‬قانون،‭ ‬مکلف‭ ‬به‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬سامانه‭ ‬حوادث‭ ‬است،‭ ‬اما‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬حاضر‭ ‬متاسفانه‭ ‬با‭ ‬وجودی‭ ‬که‭ ‬قانون‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬از‭ ‬۲۹‭ ‬خرداد‭ ‬۹۵‭ ‬لازم‭ ‬الاجرا‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬بیش‭ ‬از‭ ‬یک‭ ‬سال‭ ‬از‭ ‬۶‭ ‬ماه‭ ‬مورد‭ ‬نظر‭ ‬نیز‭ ‬گذشته‭ ‬است‭ ‬سامانه‭ ‬جامع‭ ‬حوادث‭ ‬رانندگی‭ ‬توسط‭ ‬دولت‭ ‬راه‭ ‬اندازی‭ ‬نشده‭ ‬است‭.‬

و‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬مجددا‭ ‬پیش‌بینی‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬مبنای‭ ‬احراز‭ ‬انتقال‭ ‬مالکیت‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه،‭ ‬اطلاعات‭ ‬مندرج‭ ‬در‭ ‬سند‭ ‬خودرو‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬نیروی‭ ‬انتظامی‭ ‬موظف‭ ‬است‭ ‬که‭ ‬هم‌زمان‭ ‬با‭ ‬تعویض‭ ‬پلاک‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه،‭ ‬مشخصات‭ ‬مالک‭ ‬جدید‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬سامانه‭ ‬جامع‭ ‬حوادث‭ ‬رانندگی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬ماده‭ ‬۴۱‭ ‬قید‭ ‬شده‭ ‬درج‭ ‬کند‭. ‬متاسفانه‭ ‬این‭ ‬سامانه‭ ‬هنوز‭ ‬راه‌اندازی‭ ‬نشده‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬مساله‭ ‬یک‭ ‬ضعف‭ ‬است‭ ‬زیرا‭ ‬به‭ ‬دلیل‭ ‬نبود‭ ‬اطلاعات‭ ‬مالک‭ ‬جدید‭ ‬و‭ ‬پلاک‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه‭ ‬در‭ ‬سامانه‭ ‬جامع‭ ‬حوادث‭ ‬رانندگی،‭ ‬بیمه‭ ‬گران‭ ‬از‭ ‬این‭ ‬طریق‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬اطلاعات‭ ‬دسترسی‭ ‬ندارند‭.‬

شرایط‭ ‬تعلق‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‌ثالث‭ ‬خودرو‭ ‬پیش‌از‭ ‬این‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‌ثالث‭ ‬به‭ ‬خودرو‭ ‬تعلق‭ ‬می‌گرفت‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬پرداخت‭ ‬حق‌بیمه‭ ‬شخص‌ثالث‭ ‬برای‭ ‬رانندگان‭ ‬تفاوتی‭ ‬وجود‭ ‬نداشت‭ ‬و‭ ‬همه‭ ‬باید‭ ‬رقم‭ ‬مشخصی‭ ‬را‭ ‬پرداخت‭ ‬می‌کردند‭. ‬اما‭ ‬براساس‭ ‬دستورالعمل‭ ‬جدید،‭ ‬حق‌بیمه‭ ‬این‭ ‬رانندگان‭ ‬متفاوت‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭. ‬این‭ ‬امر‭ ‬پیشرفت‭ ‬خوبی‭ ‬برای‭ ‬صنعت‭ ‬بیمه‭ ‬کشور‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭.  ‬با‭ ‬راننده‭ ‬محور‭ ‬شدن‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬می‌توان‭ ‬امیدوار‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬خسارات‭ ‬جانی‭ ‬و‭ ‬مالی‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬وسایل‭ ‬نقلیه‭ ‬کاهش‭ ‬یابد‭.‬

‭ ‬زیر‌ساخت‌های‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬انجام‭ ‬این‭ ‬اتفاق‭ ‬مثبت‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬در‭ ‬حال‭ ‬انجام‭ ‬است،‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬کنار‭ ‬گذاشتن‭ ‬هزینه‌هایی‭ ‬از‭ ‬قبیل‭ ‬نیروی‭ ‬انتظامی‭ ‬و‭ ‬وزارت‭ ‬بهداشت‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬بیمه‌نامه‌های‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭. ‬باید‭ ‬دید‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬آینده‭ ‬چه‭ ‬تغییری‭ ‬صورت‭ ‬می‌گیرد‭. ‬

گسترش‭ ‬مصادیق‭ ‬اشخاص‭ ‬ثالث‭ ‬و‭ ‬کاهش‭ ‬موارد‭ ‬خارج‭ ‬از‭ ‬قلمرو‭ ‬بیمه،‭ ‬از‭ ‬جمله‭ ‬این‭ ‬تحولات‭ ‬است‭. ‬در‭ ‬عین‭ ‬حال‭ ‬برخی‭ ‬از‭ ‬ابهامات‭ ‬مانند‭ ‬عدم‭ ‬تعیین‭ ‬مبنای‭ ‬مسئولیت‭ ‬دارنده‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬مشاهده‭ ‬می‭ ‬شود‭. ‬در‭ ‬تحقیق‭ ‬حاضر‭ ‬تلاش‭ ‬شده‭ ‬است‭ ‬ضمن‭ ‬تحلیل‭ ‬مهمترین‭ ‬تحولات‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬نسبت‭ ‬به‭ ‬قانون‭ ‬سابق،‭ ‬راه‭ ‬حل‭ ‬هایی‭ ‬نیز‭ ‬برای‭ ‬رفع‭ ‬ابهامات‭ ‬آن‭ ‬ارایه‭ ‬گردد‭. ‬هم‭ ‬چنین‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬جا‭ ‬که‭ ‬مهم‭ ‬ترین‭ ‬هدف‭ ‬این‭ ‬قانون‭ ‬حمایت‭ ‬از‭ ‬اشخاص‭ ‬زیاندیده‭ ‬در‭ ‬حوادث‭ ‬رانندگی‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬نیز‭ ‬بدین‭ ‬علت‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬مهم‭ ‬صورت‭ ‬نمی‌پذیرد‭ ‬مگر‭ ‬با‭ ‬جبران‭ ‬خسارت‭ ‬آنها،‭ ‬لذا‭ ‬نحوه‌ی‭ ‬جبران‭ ‬خسارت‭ ‬و‭ ‬شرایط‭ ‬لازم‭ ‬برای‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬از‭ ‬اهمیت‭ ‬ویژه‌ای‭ ‬برخوردار‭ ‬است‭.‬

‭ ‬با‭ ‬توجه‭ ‬به‭ ‬تصویب‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬و‭ ‬آیین‭ ‬نامه‭ ‬نامه‭ ‬اجرایی‭ ‬ماده‭ ‬۶‭ (‬‌نحوه‭ ‬انتقال‭ ‬تخفیفات‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬به‭ ‬فرد‭) ‬توسط‭ ‬دولت‭ ‬و‭ ‬ابلاغ‭ ‬به‭ ‬بیمه‭ ‬مرکزی‭ ‬برای‭ ‬اجرای‭ ‬صحیح‭ ‬آن،‭ ‬مقرر‭ ‬گردیده‭ ‬بود،‭ ‬براساس‭ ‬ماده‭ ‬۶‭ ‬قانون‭ ‬بیمه‭ ‬اجباری‭ ‬خسارت‭ ‬وارده‭ ‬شده‭ ‬به‭ ‬اشخاص‭ ‬ثالث‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬سال‭ ‬۹۵‭ ‬تصویب‭ ‬شد‭ ‬از‭ ‬تاریخ‭ ‬انتقال‭ ‬مالکیت‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه،‭ ‬کلیه‭ ‬حقوق‭ ‬و‭ ‬تعهدات‭ ‬ناشی‭ ‬از‭ ‬قرارداد‭ ‬بیمه‭ ‬موضوع‭ ‬این‭ ‬قانون‭ ‬به‭ ‬انتقال‭ ‬گیرنده‭ ‬منتقل‭ ‬شود‭ ‬و‭ ‬انتقال‭ ‬گیرنده‭ ‬تا‭ ‬پایان‭ ‬مدت‭ ‬قرارداد‭ ‬بیمه‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬بیمه‌گذار‭ ‬محسوب‭ ‬گردد‭. ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬تبصره‭ ‬ماده‭ ‬۶‭ ‬این‭ ‬قانون،‭ ‬کلیه‭ ‬تخفیفاتی‭ ‬که‭ ‬به‭ ‬واسطه‭ ‬عدم‭ ‬وقوع‭ ‬حوادث‭ ‬منجر‭ ‬به‭ ‬خسارت‭ ‬در‭ ‬قرارداد‭ ‬بیمه‭ ‬موضوعه‭ ‬قانون‭ ‬اعمال‭ ‬شده‭ ‬باشد،‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬انتقال‭ ‬دهنده‭ ‬است‭ ‬اما‭ ‬انتقال‭ ‬دهنده‭ ‬می‌تواند‭ ‬تخفیفات‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه‭ ‬دیگری‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬نوع‭ ‬که‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬یا‭ ‬همسر‭ ‬یا‭ ‬والدین‭ ‬یا‭ ‬اولاد‭ ‬بلاواسطه‭ ‬اش‭ ‬باشد‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬همین‭ ‬تبصره‭ ‬پیش‭ ‬بینی‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬آیین‭ ‬نامه‭ ‬اجرایی‭ ‬این‭ ‬تبصره‭ ‬به‭ ‬پیشنهاد‭ ‬بیمه‭ ‬مرکزی‭ ‬و‭ ‬تایید‭ ‬شورای‭ ‬عالی‭ ‬بیمه‭ ‬و‭ ‬به‭ ‬تصویب‭ ‬هیات‭ ‬وزیران‭ ‬برسد‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬در‭ ‬جلسه‭ ‬۱۵‭ /‬۰۷‭/‬۹۷‭ ‬هیات‭ ‬وزیران‭ ‬اتفاق‭ ‬افتاد‭ ‬و‭ ‬آیین‭ ‬نامه‭ ‬اجرایی‭ ‬ماده‭ ‬۶‭ ‬تصویب‭ ‬شد‭.‬

بر‭ ‬اساس‭  ‬مصوبات‭ ‬آیین‭ ‬نامه‭ ‬اجرایی‭ ‬ماده‭ ‬۶‭ ‬و‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬قانون‭ ‬ذکر‭ ‬شده،‭ ‬به‭ ‬بیمه‭ ‬گزاری‭ ‬که‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬سابقه‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬طی‭ ‬آن‭ ‬سال‌ها‭ ‬خسارتی‭ ‬از‭ ‬شرکت‭ ‬بیمه‭ ‬دریافت‭ ‬نکرده‭ ‬باشد‭ ‬از‭ ‬محل‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬از‭ ‬طرف‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بیمه‭ ‬تخفیفاتی‭ ‬تعلق‭ ‬می‌گیرد‭. ‬در‭ ‬این‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬ذکر‭ ‬شده‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬تخفیف‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬انتقال‭ ‬دهنده‭ ‬است‭ ‬یعنی‭ ‬فردی‭ ‬که‭ ‬قصد‭ ‬فروش‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬دارد‭ ‬در‭ ‬صورتی‭ ‬که‭ ‬سابقه‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬تخفیف‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬این‭ ‬تخفیفات‭ ‬و‭ ‬سوابق‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬خود‭ ‬او‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬می‌تواند‭ ‬این‭ ‬سوابق‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬حفظ‭ ‬کند،‭ ‬به‭ ‬این‭ ‬معنی‭ ‬که‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه‭ ‬دیگری‭ ‬خریداری‭ ‬و‭ ‬جایگزین‭ ‬کند‭ ‬سوابق‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬حفظ‭ ‬نماید‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬خودرو‭ ‬جدید‭ ‬استفاده‭ ‬کند‭.‬

مثلا‭ ‬اگر‭ ‬راننده‭ ‬ای‭ ‬۵‭ ‬سال‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬مدت‭ ‬تصادفی‭ ‬نداشته‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬استفاده‭ ‬نکرده‭ ‬باشد‭ ‬هنگام‭ ‬فروش‭ ‬اتومبیل‭ ‬می‌تواند‭ ‬تخفیفات‭ ‬را‭ ‬تا‭ ‬زمانی‭ ‬که‭ ‬خودرو‭ ‬جدید‭ ‬خریداری‭ ‬کند‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬نگهداری‭ ‬نماید،‭ ‬حال‭ ‬هر‭ ‬قدر‭ ‬که‭ ‬از‭ ‬نظر‭ ‬زمانی‭ ‬بین‭ ‬این‭ ‬دو‭ ‬اتفاق‭ ‬فاصله‭ ‬به‭ ‬وجود‭ ‬آید‭ ‬مانع‭ ‬نمی‌شود‭ ‬و‭ ‬می‌تواند‭ ‬از‭ ‬سوابق‭ ‬و‭ ‬تخفیف‭ ‬در‭ ‬خودرو‭ ‬جدید‭ ‬خود‭ ‬استفاده‭ ‬نماید،‭ ‬اما‭ ‬این‭ ‬امکان‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬این‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬انتقال‭ ‬گیرنده‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭. ‬یعنی‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬فروش‭ ‬خودرو‭ ‬می‌تواند‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬خریدار‭ ‬خودرو‭ ‬نیز‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭. ‬در‭ ‬آن‭ ‬صورت‭ ‬دیگر‭ ‬خودش‭ ‬حق‭ ‬استفاده‭ ‬از‭ ‬آن‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬ندارد‭. ‬اما‭ ‬اگر‭ ‬قرار‭ ‬باشد‭ ‬این‭ ‬انتقال‭ ‬تخفیف‭ ‬صورت‭ ‬گیرد‭ ‬باید‭ ‬هم‌زمان‭ ‬با‭ ‬انتقال‭ ‬مالکیت‭ ‬خودرو‭ ‬انجام‭ ‬شود‭. ‬یعنی‭ ‬در‭ ‬همان‭ ‬زمان‭ ‬انتقال‭ ‬مالکیت،‭ ‬سابقه‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬می‌تواند‭ ‬به‭ ‬خریدار‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭. ‬یک‭ ‬راه‭ ‬دیگر‭ ‬نیز‭ ‬وجود‭ ‬دارد‭ ‬که‭ ‬فروشنده‭ ‬می‭ ‬تواند‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬یک‭ ‬وسیله‭ ‬دیگر‭ ‬از‭ ‬همان‭ ‬نوع‭ ‬که‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬خود،‭ ‬همسر‭ ‬یا‭ ‬والدین‭ ‬یا‭ ‬اولاد‭ ‬بلاواسطه‭ ‬اش‭ ‬باشد‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭.‬

پس‭ ‬سه‭ ‬حالت‭ ‬وجود‭ ‬دارد؛‭ ‬اول‭ ‬اینکه‭ ‬در‭ ‬زمان‭ ‬فروش‭ ‬خودرو،‭ ‬تخفیف‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬نگه‭ ‬دارد‭ ‬تا‭ ‬زمانی‌که‭ ‬خودرو‭ ‬جدیدی‭ ‬بخرد،‭ ‬یا‭ ‬این‌که‭ ‬هم‌زمان‭ ‬با‭ ‬انتقال‭ ‬مالکیت،‭ ‬سابقه‭ ‬تخفیف‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬را‭ ‬نیز‭ ‬به‭ ‬خریدار‭ ‬خودرو‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭ ‬و‭ ‬یا‭ ‬تخفیفات‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬یکی‭ ‬از‭ ‬بستگان‭ ‬درجه‭ ‬یک‭ ‬خود‭ –  ‬شامل‭ ‬همسر،‭ ‬پدر‭ ‬یا‭ ‬مادر‭ ‬یا‭ ‬فرزندان‭ – ‬منتقل‭ ‬کند‭.‬

بر‭ ‬اساس‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث،‭ ‬تغییراتی‭ ‬در‭ ‬نحوه‭ ‬دریافت‭ ‬تخفیف‭ ‬این‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬مشاهده‭ ‬می‌شود‭.‬

میزان‭ ‬تخفیفاتی‭ ‬که‭ ‬تا‭ ‬سال‭ ‬۹۶‭ ‬هر‭ ‬سال‭ ‬بر‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬ثالث‭ ‬منظور‭ ‬می‌شد‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬جدول‭ ‬۱‭- ‬تعیین‭ ‬می‌شد‭:‬

اما‭ ‬با‭ ‬تصویب‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث،‭ ‬بر‌اساس‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬۱۸‭ ‬قانون‭ ‬بیمه‌شخص‭ ‬ثالث‭ ‬میزان‭ ‬تخفیفات‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۹۷‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬جدول‭ ‬۲‭ ‬تغییر‭ ‬یافته‭ ‬است

همان‌طور‭ ‬که‭ ‬مشاهده‭ ‬می‌شود‭ ‬بر‌اساس‭ ‬ماده‭ ‬۶‭ ‬آیین‌نامه‭ ‬جدید،‭ ‬تخفیف‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬سالانه‭ ‬از‭ ‬۱۰‭ ‬درصد‭ ‬به‭ ‬پنج‭ ‬درصد‭ ‬کاهش‭ ‬یافته‭ ‬و‭ ‬حداکثر‭ ‬تخفیف‭ ‬همان‭ ‬۷۰‭ ‬درصد‭ ‬خواهد‭ ‬بود‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬یک‭ ‬دوره‭ ‬۹‭ ‬ساله‭ ‬به‭ ‬حداکثر‭ ‬تخفیف‭ ‬می‌رسد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬درصد‭ ‬بیشترین‭ ‬تخفیف‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬است‭.‬

اما‭ ‬خبر‭ ‬خوب‭ ‬اینکه‭ ‬با‭ ‬تصویب‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬یک‭ ‬امتیاز‭ ‬مثبت‭ ‬برای‭ ‬بیمه‭ ‬گذاران‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬آن‭ ‬هم‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬نرفتن‭ ‬تمام‭ ‬تخفیفات‭ ‬چند‭ ‬ساله‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬در‭ ‬بیمه‭ ‬ثالث‭ ‬با‭ ‬یک‭ ‬تصادف‭ ‬است‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬خسارت‭ ‬میزان‭ ‬تخفیفات‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬پلکانی‭ ‬کاهش‭ ‬پیدا‭ ‬می‌کند‭.  ‬نحوه‭  ‬کاهش‭ ‬میزان‭ ‬تخفیفات‭ ‬ثالث‭ ‬در‭ ‬هر‭ ‬خسارت‭ ‬جانی‭ ‬و‭ ‬مالی‭  ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬جدول‭ ‬۳‭ ‬می‭ ‬باشد‭.‬

همانطور‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬جدول‭ ‬هم‭ ‬آمده‭ ‬اگر‭ ‬فردی‭ ‬برای‭ ‬بار‭ ‬اول‭ ‬خسارت‭ ‬مالی‭ ‬داشته‭ ‬باشد‭ ‬۲۰‭ ‬درصد،‭ ‬بار‭ ‬دوم‭ ‬۳۰‭ ‬درصد‭ ‬و‭ ‬بار‭ ‬سوم‭ ‬۴۰‭ ‬درصد‭ ‬از‭ ‬تخفیف‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬مالی‭ ‬در‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬کاسته‭ ‬می‌شود‭. ‬در‭ ‬حالی‭ ‬که‭ ‬در‭ ‬قانون‭ ‬قبلی‭ ‬با‭ ‬نخستین‭ ‬تصادف‭ ‬چه‭ ‬مالی‭ ‬و‭ ‬چه‭ ‬جانی‭ ‬کل‭ ‬تخفیفات‭ ‬از‭ ‬بین‭ ‬می‌رفت‭.‬

تخفیف‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬به‭ ‬راننده‭ ‬تعلق‭ ‬می‭ ‬گیرد‭ ‬یا‭ ‬به‭ ‬خودرو‭ ‬؟

از‭ ‬همان‭ ‬ابتدای‭ ‬تصویب‭ ‬اجرایی‭ ‬شدن‭ ‬قانون‭ ‬بیمه‭ ‬ثالث‭ ‬در‭ ‬کشور،‭ ‬این‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬خودرومحور‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬سوابق‭ ‬بیمه‌ای‭ ‬اعم‭ ‬از‭ ‬داشتن‭ ‬خسارت‭ ‬یا‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬متعلق‭ ‬به‭ ‬خودروی‭ ‬بیمه‭ ‬شده‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬راننده‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬هیچ‭ ‬نقشی‭ ‬نداشت‭. ‬اما‭ ‬ماهیت‭ ‬این‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬بیمه‭ ‬مسئولیت‭ ‬دارندگان‭ ‬وسایل‭ ‬نقلیه‭ ‬بوده‭ ‬و‭ ‬شخص‭ ‬در‭ ‬این‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬به‭ ‬صورت‭ ‬مقصر‭ ‬در‭ ‬خسارات‭ ‬جانی‭ ‬و‭ ‬مالی‭ ‬نقش‭ ‬مهمی‭ ‬را‭ ‬دارد‭.‬

امکان‭ ‬انتقال‭ ‬تخفیفات‭ ‬بیمه‭ ‬ثالث

تا‭ ‬سال‭ ‬۹۶‭ ‬امکان‭ ‬انتقال‭ ‬تخفیف‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬وجود‭ ‬نداشت‭ ‬و‭ ‬فردی‭ ‬که‭ ‬خودروی‭ ‬دارای‭ ‬تخفیف‭ ‬خود‭ ‬را‭ ‬می‌فروخت،‭ ‬مجبور‭ ‬بود‭ ‬تا‭ ‬این‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬همراه‭ ‬تخفیفات‭ ‬به‭ ‬مالک‭ ‬جدید‭ ‬خودرو‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭. ‬اما‭ ‬بعد‭ ‬از‭ ‬سال‭ ‬۱۳۹۶‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بیمه‭ ‬در‭ ‬جهت‭ ‬حرکت‭ ‬به‭ ‬سمت‭  ‬راننده‭ ‬محور‭ ‬شدن‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬و‭ ‬با‭ ‬تصویب‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث،‭ ‬بیمه‭ ‬گذار‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬می‌تواند‭ ‬تخفیفات‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬را‭ ‬برای‭ ‬خود‭ ‬نگه‭ ‬داشته‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬خرید‭ ‬خودروی‭ ‬جدید‭ ‬این‭ ‬تخفیفات‭ ‬را‭ ‬منتقل‭ ‬کند‭.‬

براساس‭ ‬قانون‭ ‬اصلاح‭ ‬بیمه‭ ‬مسئولیت‭ ‬مدنی،‭ ‬دارندگان‭ ‬وسایل‭ ‬نقلیه‭ ‬موتوری،‭ ‬در‭ ‬صورت‭ ‬انتقال‭ ‬قطعی‭ ‬مالکیت‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه،‭ ‬انتقال‭ ‬دهنده‭ ‬تا‭ ‬قبل‭ ‬از‭ ‬مدت‭ ‬انقضای‭ ‬اعتبار‭ ‬بیمه‌نامه‭ ‬می‌توانند‭ ‬تخفیفات‭ ‬وسیله‭ ‬منتقل‭ ‬شده‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬وسیله‌نقلیه‭ ‬مشابه‭ ‬خود‭ ‬یا‭ ‬افراد‭ ‬درجه‭ ‬اول‭ ‬منتقل‭ ‬کنند‭. ‬شرکت‭ ‬بیمه،‭ ‬به‭ ‬عنوان‭ ‬بیمه‌گر‭ ‬مکلف‭ ‬است‭ ‬سوابق‭ ‬تخفیف‭ ‬عدم‭ ‬خسارت‭ ‬وسیله‭ ‬منتقل‭ ‬شده‭ ‬را‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه‭ ‬جایگزین‭ ‬انتقال‭ ‬دهد‭. ‬تخفیفات‭ ‬مربوطه‭ ‬با‭ ‬کسر‭ ‬مدت‭ ‬باقی‭ ‬مانده‭ ‬به‭ ‬وسیله‭ ‬نقلیه‭ ‬منتقل‭ ‬شده‭ ‬در‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬منتقل‭ ‬شده‭ ‬و‭ ‬سر‭ ‬رسید‭ ‬بیمه‭ ‬نامه‭ ‬خودروی‭ ‬جدید‭ ‬بر‭ ‬اساس‭ ‬سوابق‭ ‬بیمه‭ ‬ای‭ ‬فرد‭ ‬بیمه‭ ‬گذار‭ ‬ثبت‭ ‬می‌شود‭. ‬

تخفیف‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬شرکت‌های‭ ‬مختلف‭ ‬تا‭ ‬چند‭ ‬سال‭ ‬قبل‭ ‬قیمت‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬در‭ ‬شرکت‌های‭ ‬مختلف‭ ‬متفاوت‭ ‬بود‭ ‬و‭ ‬هر‭ ‬شرکت‭ ‬میزان‭ ‬تخفیفات‭ ‬مختلفی‭ ‬را‭ ‬بر‭ ‬روی‭ ‬بیمه‭ ‬ثالث‭ ‬اعمال‭ ‬می‌کرد‭ ‬و‭ ‬این‭ ‬امر‭ ‬در‭ ‬نهایت‭ ‬باعث‭ ‬تفاوت‭ ‬در‭ ‬قیمت‭ ‬بیمه‭ ‬ثالث‭ ‬در‭ ‬بین‭ ‬شرکت‌های‭ ‬مختلف‭ ‬بیمه‭ ‬بود‭. ‬اما‭ ‬در‭ ‬سال‌های‭ ‬اخیر‭ ‬شاهد‭ ‬یکسان‌سازی‭ ‬تخفیف‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬از‭ ‬سوی‭ ‬بیمه‭ ‬مرکزی‭ ‬در‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بیمه‌ای‭ ‬هستیم‭. ‬با‭ ‬انجام‭ ‬قانون‭ ‬یکسان‌سازی‭ ‬قیمت،‭ ‬میزان‭ ‬تخفیفات‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬در‌‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بیمه‭ ‬نیز‭ ‬یکسان‭ ‬است‭. ‬تمامی‭ ‬شرکت‌های‭ ‬بیمه‭ ‬در‭ ‬محاسبه‭ ‬قیمت‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬برای‭ ‬خودروهایی‭ ‬که‭ ‬حادثه‭ ‬رانندگی‭ ‬نداشته‭ ‬و‭ ‬دارای‭ ‬خسارت‭ ‬مالی‭ ‬و‭ ‬جانی‭ ‬نباشد‭ ‬و‭ ‬از‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬خود‭ ‬استفاده‭ ‬نکنند‭ ‬تخفیفاتی‭ ‬را‭ ‬در‭ ‬نظر‭ ‬گرفته‭ ‬و‭ ‬در‭ ‬محاسبه‭ ‬قیمت‭ ‬بیمه‭ ‬ثالث‭ ‬این‭ ‬تخفیفات‭ ‬را‭ ‬کسر‭ ‬می‌کنند‭.‬

راه‭ ‬حل‭ ‬هایی‭ ‬برای‭ ‬رفع‭ ‬ابهامات‭ ‬قانون‭ ‬جدید‭ ‬تخفیفات‭ ‬بیمه‭ ‬شخص‭ ‬ثالث‭ ‬خودرو‭ ‬ارایه‭ ‬گردیده‭  ‬که‭ ‬در‭ ‬شماره‭ ‬بعدی‭ ‬نشریه‭  ‬گفته‭ ‬خواهد‭ ‬شد‭.‬

  • نویسنده : سعید شادبخش
  • منبع خبر : ماهنامه صنعت حمل و نقل شماره ۳۷۹، انتشار ابان ۹۹