ردای «وزیر شایسته»
ردای «وزیر شایسته»

 طی روزهای گذشته یکی از مباحث داغ در کلاب هاوس، توییتر، واتساپ، تلگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی و محافل، بحث، گفتگو همچنین پیشنهادات و انتقادات، در رابطه با گزینه‌های وزارت برای دولت جدید و توانمندی‌ها و مزایای آنها در مقابل ضعف‌ها و معایب‌شان و در حایشه، شعف و نگرانی اطرافیان و ذینفعان می‌باشد، بطور معمول […]

 طی روزهای گذشته یکی از مباحث داغ در کلاب هاوس، توییتر، واتساپ، تلگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی و محافل، بحث، گفتگو همچنین پیشنهادات و انتقادات، در رابطه با گزینه‌های وزارت برای دولت جدید و توانمندی‌ها و مزایای آنها در مقابل ضعف‌ها و معایب‌شان و در حایشه، شعف و نگرانی اطرافیان و ذینفعان می‌باشد، بطور معمول علاوه بر تاثیر روابط سیاسی، جناحی، اجتماعی, اقتصادی و قدرت لابی افراد، جلب نظر مثبت اکثریت رای‌دهندگان، شهروندان و ذینفعان صنایع و کسب و کارها نیز اهمیت به‌سزایی جهت افزایش مقبولیت کوتاه مدت، میان مدت و بلند مدت کابینه و دولت دارد، در این راستا بهره مناسب از  توانمندی‌ها، دانش، تجربه، هوش و استعداد  و کسب نمره قبولی برای احراز شایستگیِ نشستن بر صندلی‌هایِ وزارت بسیار حائز اهمیت است.

شخصاً به عنوان کارآفرین و مدیر اجرایی برخی کسب و کارها و استارتاپ‌ها که ارتباط تنگاتنگ با خدمات  برخی وزارتخانه‌ها (بویژه وزارتخانه‌­های ارتباطات و فناوری اطلاعات، راه و شهرسازی و امور اقتصادی و دارایی) داشته‌ام، در مسیر اجرا و پیاده‌­سازی سیاست‌ها و تصمیمات کاری خود، بسیار متاثر از فضای کسب و کار کشور بوده و هستم، با توجه به اهمیت بهبود این فضا و با تکیه بر تجربیات حاصل از ۲۵ سال فعالیت اجرایی و پژوهشی در حوزه‌های IT و ICT، حمل و نقل، فین‌تک و فناوری‌های نوین، همچنین علاقه به رشد و توسعه صنایع و سربلندی کشور، بر آن شدم این یادداشت را در راستای لزوم تبیین شاخص‌ها و شایستگی‌های مورد نیاز در مسیر تشخیصِ استحقاقِ مالکیتِ ردای “وزیر شایسته”، و چگونگی پایش و کمک به وزیر منتخب جهت حصول بهترین نتیجه، نگارش و در اختیار هموطنان، فعالان صنایع و کسب و کار و صاحبان مناصب و قدرت کشورم قرار دهم.

به منظور بهبود امکان شناخت، پیشنهاد و تعیین وزیر شایسته لازم است فعالان و ذینفعان صنایع و کسب و کارها به کمک متخصصان فنون بستری را مهیا نمایند که این ردا به زیور شایستگی تجهیز گردد تا انشالله شاهد رشد، توسعه و شکوفایی کشورمان، بیش از پیش باشیم.

ذیلا به الزاماتی در این زمینه اشاره می‌کنم، امیدوارم با تکمیل و بهره‌­برداری از این مطلب، دِین‌مان به جامعه را ادا و شاهد روزهای بهتر باشیم:

الزامات هشتگانه در؛

  • تدوین برنامه­‌ها
  • تدوین مدل شایستگی و استخراج شایستگی‌ها و مصادیق رفتاری کاندیدا متناسب با اهداف و برنامه‌­های هر وزارتخانه.
  • ارزیابی و معرفی وزیران و معاونان بالقوه منطبق با مدل شایستگی.
  • انتخاب مدیران بر مبنای شایستگی‌های رفتاری و فنی.
  • ارزیابی و پایش وزیران و معاونان و بررسی میزان پیشرفت مبتنی بر برنامه تدوین شده.
  • شناسایی شاخص­‌های جدید و ارتقای شاخص‌­های مرسوم.
  • به­‌روزرسانی مستمر لیست شایستگان منطبق با شاخص­‌های موجود و عملکرد ایشان
  • اصلاح و بهبود مستمر برنامه‌­های تدوین شده

ضرورت تداوم و استمرار این چرخه، ضامن بهبود مستمر در شایسته‌گزینی و افزایش رضایت‌مندی و رشد و توسعه کشور می‌باشد.

 

در ادامه به بررسی بیشتر مولفه‌­های فوق می‌پردازیم؛

در وهله اول تهیه و تدوین برنامه­‌های چهار و هشت ساله وزیر و بیست ساله وزارتخانه جهت بهبود عملکرد وزارتخانه مورد نظر در راستای تعالی وزارتخانه، کاهش ادوار تجاری، پیاده‌سازی دولت الکترونیک و دولت همراه همچنین تعامل با سایر وزارتخانه‌­ها و تعالی کشور مورد توجه می‌باشد.

در مرحله بعد استخراج و تعیین KPIها و شاخص‌های تخصصی، عمومی و فردی مصادیق رفتاری شایستگی­‌ها مانند کار تیمی، کل‌نگری و تفکر تحلیلی، برنامه‌ریزی و هماهنگی، رهبری آرمان­گرایانه، خلاقیت و نوآوری، تفکر استراتزیک، پرورش و توسعه دیگران، اخلاق‌مداری، تصمیم‌گیری و حل مسئله، ارتباطات اثربخش و تعیین وزن شاخص‌ها جهت مدیران صنایع (قابل تسری، بومی‌سازی و بهره‌­برداری در کلیه صنایع و وزارتخانه‌ها) جهت احراز شایستگی وزیر (و معاونان) مورد نیاز می‌باشد.

ارزیابی مستمر کارشناسان و متخصصان شایسته (وزرای بالقوه و معاونان و مشاوران آنها) در راستای شناسایی نخبگان شایسته وفق شاخص‌های مربوطه.

انتخاب وزرا (و معاونان و مشاوران آنها) بر مبنای شایستگی‌­های رفتاری و فنی و تخصصی ایشان.

همچنین ارزیابی مستمر وزرا (و معاونان و مشاوران آنها) و عملکرد ایشان در راستای دستیابی به برنامه‌­های تدوین شده و تشخیص انحرافات.

به‌روزرسانی و بهبود مستمر شاخص‌های مرسوم و شیوه‌­های ارزیابی همچنین شناخت و بهره‌­برداری از شاخص‌های جدید از طریق پژوهش و بررسی‌­های داخلی و بین‌­المللی.

بررسی مستمر پروفایل شایستگی وزیران بالفعل و بالقوه (و معاونان و مشاوران آنها) و روند تغییرات احتمالی آن و معرفی شایستگان صنایع در وبگاه پارلمان بخش خصوصی (اتاق بازرگانی) و مراکز ذیربط.

به­‌روزرسانی و بهبود مستمر برنامه‌های تدوین شده با توجه به تغییرات اقتصادی، تکنولوژیکی و… همچنین شناخت و بهره‌­برداری از فناوری‌های جدید از طریق پژوهش و بررسی‌های داخلی و بین‌­المللی.

با توجه به مطالب فوق، اهمیت شاخص‌ها و تدوین مدل شایستگی وزیران و مدیران صنایع و نحوه صحیح استخراج شاخص‌­ها و روش تشخیص شایستگی‌ها را می‌توان بیش از پیش درک نمود همچنین می‌توان نتیجه گرفت که برای استمرار رشد و توسعه در دول مختلف و کاهش ادوار تجاری و افزایش ثبات اقتصادی، بجای تهیه و تدوین برنامه توسط گروه‌ها برای وزیر که بطور معمول طی یک‌ماه قبل و بعد از مشخص شدن رئیس‌جمهور جدید انجام می‌­گیرد و یحتمل برخی مشتاقانه “جبران” وزیر را تمنا دارند و در ادامه با اصرار بر تایید طرح و تسریع غیرمعقول در اجرای برنامه، ناخودآگاه زمینه شکست یا عدم حصول نتیجه مناسب و بعضاً اضافه نمودن پروژه‌ای به پروژه‌های نیمه‌کاره دولت را (که بعضاً در دولت بعد مسکوت می‌ماند) مهیا می‌نمایند، تشریک مساعی و اقدام تیمی، توسط متخصصان و خبرگان جهت تهیه و تدوین برنامه برای وزارتخانهکشور مورد نظر قرار گیرد، بدین ترتیب با تهیه برنامه‌هایی با اجماع کارشناسان و انتخاب مدیرانی شایسته وفق شاخص‌­ها و شایستگی‌­های واقعی و با کاهش دین وزیر به طراحان و امکان دوری از سهم‌خواهی و قهر و کارشکنی وا فزایش هزیته‌های مربوطه، با همدلی شاهد رشد و توسعه مستمر و  تداوم فعالیت‌های کارشناسی در آینده خواهیم بود.

همه برای وزارتخانه، وزیر با همه

 

عباس عباسی

کارشناس حوزه هوشمندسازی حمل و نقل و فناوری اطلاعات