دولت پاکستان در قالب یک چارچوب جدید نظارتی، از تعریف شش مسیر رسمی ترانزیتی برای انتقال کالا به ایران خبر داده است؛ اقدامی که در پی افزایش اختلالات منطقهای و انباشت هزاران کانتینر در بنادر کراچی انجام شده است. به گزارش منابع رسمی، این تصمیم با صدور یک «دستورالعمل مقرراتی (SRO 2026)» از سوی وزارت بازرگانی اجرایی شده و از ۲۵ آوریل لازمالاجرا است.
بر اساس این مقررات، انتقال کالا به ایران از طریق پاکستان با ارائه ضمانتنامه بانکی قابل وصول انجام میشود و فرآیند آن تحت نظارت قانون گمرک ۱۹۶۹ و ضوابط تعیینشده توسط سازمان مالیاتی فدرال (FBR) خواهد بود. این چارچوب همچنین شامل سازوکار «انتقال بین کانتینری» (Cross-stuffing) است که امکان جابهجایی کالا میان کانتینرها یا تغییر شیوه حمل را تحت کنترل گمرکی فراهم میکند.
مسیرهای تعیینشده شامل محورهای کلیدی بندری و زمینی هستند؛ از جمله گوادر–گبد، کراچی یا بندر قاسم از طریق لیاری، اورمارا و پسنی به گبد، و همچنین مسیرهای کراچی و گوادر به سمت خضدار، دالبندین و تافتان. در این میان، مسیر گوادر–گبد بهعنوان کوتاهترین کریدور معرفی شده که زمان انتقال کالا را به ۲ تا ۳ ساعت کاهش میدهد، در حالی که مسیر کراچی تا گبد حدود ۱۶ تا ۱۸ ساعت زمان نیاز دارد.
این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که طبق گزارشها بیش از ۳۰۰۰ کانتینر مرتبط با تجارت ایران در بنادر کراچی متوقف شدهاند؛ موضوعی که به اختلالات ناشی از بحران تنگه هرمز و محدودیتهای عملیاتی در برخی بنادر ایران نسبت داده میشود. مقامات بندری گوادر تأکید کردهاند که این مسیر جدید میتواند زمان ترانزیت را تا ۸۷ درصد کاهش داده و هزینه حملونقل را بین ۴۵ تا ۵۵ درصد کاهش دهد.
در سطح تحلیلی، کارشناسان معتقدند فعالسازی این کریدور میتواند سالانه بین ۲۴ تا ۳۲ میلیون دلار درآمد ایجاد کرده و جایگاه گوادر را در تجارت ترانزیتی منطقه تقویت کند. این اقدام همچنین بخشی از توافقات ترانزیتی سال ۲۰۰۸ میان ایران و پاکستان محسوب میشود و در صورت توسعه زیرساختها، میتواند به شکلگیری یک محور جدید لجستیکی میان خلیج فارس، پاکستان و آسیای مرکزی منجر شود.
