در انبار و سکوی بارگیری، خطر فقط سقوط بار روی پا نیست. سطح مرطوب یا روغنی، خردهپالت، تسمه فلزی، لبه سکو، تردد لیفتراک و ساعتهای طولانی ایستادن هم بر انتخاب کفش اثر میگذارند. یک مدل واحد را نمیتوان برای تمام نیروهای انبار، رانندگان و کارکنان بارگیری مناسب دانست. انتخاب درست باید از شناخت خطرهای واقعی محیط شروع شود.
انتخاب کفش کار باید از ارزیابی خطر شروع شود
عبارت «کفش ایمنی» بهتنهایی اطلاعات کافی درباره عملکرد یک محصول نمیدهد. ابتدا باید مشخص شود چه چیزی ممکن است به پا آسیب بزند، کارکنان روی چه سطحی حرکت میکنند و کفش در هر شیفت چند ساعت پوشیده میشود. کفشی که برای یک انبار خشک مناسب است، ممکن است روی رمپ فلزی مرطوب یا در محوطه بارگیری روباز انتخاب مطلوبی نباشد.
خطر سقوط یا غلتیدن بار
در انبارهایی که قطعات سنگین، بشکه، رول، پالت یا بستههای متراکم جابهجا میشوند، احتمال سقوط یا غلتیدن بار باید جداگانه بررسی شود. در چنین محیطی وجود پنجه محافظ اهمیت پیدا میکند؛ اما نوع محافظ باید با وزن و ماهیت کالا، روش جابهجایی و میزان مواجهه کارکنان هماهنگ باشد. صرف مشاهده ظاهر ضخیم کفش، نشانه کافی برای توان حفاظتی آن نیست.
خطر سوراخشدن کف کفش
میخ بیرونزده از پالت، تسمه بریدهشده، براده فلزی یا قطعات نوکتیز میتوانند از زیره عبور کنند. اگر این خطر در مسیرهای تردد وجود دارد، باید علاوه بر نظم و پاکسازی محیط، وجود لایه مقاوم در برابر نفوذ و مشخصات فنی آن بررسی شود. کف ضخیم لزوماً همان کارکرد یک کفی حفاظتی آزمودهشده را ندارد.
زیره کفش در انبار و بارگیری چه اهمیتی دارد؟
لغزش یکی از خطرهای قابل پیشبینی در اطراف سکوها، رمپها و مسیرهای ورود کالا است. آب باران، روغن، گردوغبار، پلاستیک بستهبندی و حتی ذرات ریز چوب میتوانند تماس کفش با زمین را تغییر دهند. بنابراین انتخاب زیره باید با جنس سطح و نوع آلودگی رایج در همان محل انجام شود، نه صرفاً با اتکا به عبارتهای تبلیغاتی روی جعبه.
مقاومت در برابر لغزش متناسب با سطح
هیچ کفشی در همه شرایط «ضدلغزش مطلق» نیست. مدلی که روی بتن خشک عملکرد خوبی دارد ممکن است روی صفحه فلزی خیس یا سطح آلوده به روغن همان نتیجه را نداشته باشد. همچنین «مقاوم در برابر روغن» معمولاً به دوام ماده زیره در تماس با روغن اشاره دارد و الزاماً به معنی چسبندگی مناسب روی سطح روغنی نیست. بهترین تصمیم زمانی گرفته میشود که شرایط واقعی محل برای فروشنده توضیح داده شود و امکان بررسی مشخصات یا آزمایش نمونه وجود داشته باشد.
الگوی آج و فرسودگی زیره
جنس زیره و شکل آج هر دو مهماند. آجهای خیلی فشرده ممکن است با گل، خردهچوب یا مواد چسبنده پر شوند و کارایی خود را از دست بدهند؛ آج کمعمق نیز با فرسودگی سریعتر صاف میشود. به همین دلیل، تمیزکردن منظم زیره و تعیین زمان تعویض کفش باید بخشی از برنامه نگهداری تجهیزات فردی باشد.
پنجه، رویه و ساختار کفش چگونه انتخاب شوند؟
محافظ پنجه بر اساس شدت خطر
محافظ پنجه زمانی ارزشمند است که مشخصات آن با خطر محیط تناسب داشته باشد. برای خرید سازمانی بهتر است مسئول ایمنی، نوع بار، احتمال برخورد چرخ تجهیزات و شیوه چیدمان کالا را مشخص کند. سپس مدلهایی بررسی شوند که اطلاعات قابل اتکایی درباره ساختار پنجه دارند. استفاده از عبارتهایی مانند «فوق ایمن» بدون مشخصات فنی، مبنای مناسبی برای تصمیم خرید نیست.
رویه متناسب با شرایط محیط
رویه کفش در انبار خشک بیشتر با سایش، گردوغبار و برخورد با لبه کارتن یا پالت روبهرو است. در محوطه باز، مقاومت در برابر رطوبت و شرایط جوی نیز اهمیت پیدا میکند. اگر محیط با مواد شیمیایی، سوخت یا روغن درگیر است، باید سازگاری جنس رویه و زیره با ماده موردنظر از اطلاعات سازنده یا تأمینکننده تأیید شود؛ ظاهر چرمی یا پلاستیکی بهتنهایی چنین مقاومتی را ثابت نمیکند.
ارتفاع کفش و حمایت از مچ
پوتین ساقدار میتواند پوشش بیشتری در اطراف مچ ایجاد کند، اما برای تمام وظایف بهترین گزینه نیست. وزن، آزادی حرکت، شیب مسیر، بالا و پایین رفتن از خودرو و مدت پوشیدن باید در کنار ارتفاع ساق سنجیده شوند. کفش نامتناسب ممکن است درست پوشیده نشود.
راحتی در شیفت طولانی؛ ویژگی جانبی یا معیار اصلی؟
کفش حفاظتی فقط زمانی مفید است که کاربر بتواند آن را در تمام زمان مواجهه با خطر بپوشد. فضای ناکافی پنجه، فشار روی پاشنه، وزن زیاد یا تهویه نامناسب میتواند استفاده مداوم را دشوار کند. در سفارشهای گروهی، اتکا به یک شماره اعلامی کافی نیست؛ بهتر است راهنمای اندازه بررسی شود و کارکنان با جوراب کاری معمول خود کفش را امتحان کنند.
برای شیفتهای طولانی، تناسب قالب، انعطاف محل پنجه، ثبات پاشنه و کیفیت کفی اهمیت دارند. با این حال، کفش کار نباید با ادعاهای پزشکی مانند درمان درد پا، زانو یا کمر معرفی شود.
انتخاب کفش بر اساس محل استفاده
|
ویژگی قابل بررسی |
خطر شاخص |
محیط کاری |
|---|---|---|
|
پنجه و کفی متناسب، اندازه و راحتی |
اجسام غلتان، خردهپالت و ایستادن طولانی |
انبار خشک و سرپوشیده |
|
چسبندگی متناسب با سطح و ثبات کفش |
اختلاف سطح، لبه سکو و تردد خودرو |
سکوی بارگیری |
|
زیره متناسب با آلاینده و رویه مناسب |
لغزش و نفوذ رطوبت |
محیط مرطوب یا آلوده |
|
آج مناسب، دوام رویه و پوشش کافی |
ناهمواری، شرایط جوی و سایش |
محوطه باز |
این جدول نسخه ثابت نیست. حتی در یک مجموعه، کارکنان دریافت کالا، اپراتور لیفتراک و نیروی چیدمان با خطرهای متفاوتی روبهرو هستند. مسیر حرکت و محل انتظار رانندگان مهمان نیز باید ارزیابی شود.
اشتباهات متداول هنگام خرید کفش کار
- خرید یک مدل واحد برای تمام بخشهای انبار بدون تفکیک خطرها
- تصمیمگیری فقط بر اساس قیمت اولیه و نادیدهگرفتن عمر مفید
- اعتماد به عبارت «ضدلغزش» بدون توجه به سطح و آلودگی محیط
- نادیدهگرفتن سایز، وزن و راحتی در استفاده طولانی
- ادامه استفاده پس از صافشدن آج یا آسیبدیدن رویه
- فرض اینکه هر کفش پنجهدار برای تمام عملیات بارگیری مناسب است
قیمت کفش کار به چه عواملی وابسته است؟
برای مقایسه مدلها و بررسی بهروز قیمت کفش کار باید مشخصات پنجه، زیره، جنس رویه و تناسب کفش با محیط انبار را همزمان در نظر گرفت.
نوع پنجه، لایه مقاوم در برابر نفوذ، ساختار زیره، جنس رویه، دوام و مدارک فنی بر هزینه اثر میگذارند. در خرید سازمانی، موجودی سایزها، امکان دریافت نمونه و شرایط تعویض نیز مهماند. مدلی که زود فرسوده شود یا درست پوشیده نشود، الزاماً انتخاب اقتصادیتری نیست.
چکلیست نهایی پیش از انتخاب
- خطر اصلی برای پا در هر بخش چیست؟
- سطح مسیر خشک، مرطوب، فلزی، ناهموار یا آلوده است؟
- آیا پنجه محافظ یا کفی مقاوم در برابر نفوذ لازم است؟
- کفش در هر شیفت چند ساعت پوشیده میشود؟
- آیا مشخصات فنی محصول قابل بررسی است؟
- چه نشانهای زمان تعویض کفش را مشخص میکند؟
پس از تعیین خطرها و ویژگیهای موردنیاز، میتوان مدلهای موجود را مقایسه و برای انتخاب متناسب با محیط کار مشورت کرد. مجموعه تولیدی لباس کار طراحان دوخت امکان بررسی انواع کفش، لباس کار و تجهیزات موردنیاز محیطهای کاری را فراهم کرده است. همچنین، برای خرید عمده لباس کار و تجهیزات ایمنی و دریافت مشاوره میتوانید با شماره 09120154495 تماس بگیرید. تصمیم نهایی بهتر است بر پایه شرایط واقعی محل کار، مشخصات محصول و تناسب آن با کاربر گرفته شود.
