منبع: Daily Sabah
وزیر تجارت ترکیه اعلام کرد که پس از پایان درگیریهای خاورمیانه، خلیج فارس و تنگه هرمز دیگر شرایط سابق را نخواهند داشت؛ زیرا کشورها بهسرعت در حال تنوعبخشی به زنجیرههای تأمین راهبردی انرژی و سایر کالاهای حیاتی هستند.
جنگ که از ۲۸ فوریه با حملات اسرائیل و ایالات متحده علیه ایران آغاز شد، بزرگترین اختلال تاریخ در تأمین انرژی را رقم زده است؛ بحرانی که با ایجاد انسداد در تنگه هرمز، حدود یکپنجم عرضه جهانی نفت و گاز را تحت تأثیر قرار داده است.
عمر بولات، وزیر تجارت ترکیه، روز جمعه در نشستی در استانبول گفت:
«کشورها از این پس همواره بهدنبال مسیرهای جایگزین برای تأمین کالاهای استراتژیک، منابع حیاتی انرژی و دیگر نیازهای اساسی خود خواهند بود و بر همین اساس اقدام خواهند کرد.»
وی تأکید کرد که دوران اتکا به «یک مسیر واحد» در تجارت جهانی به پایان رسیده و ظرفیت انعطافپذیر لجستیکی ترکیه این امکان را فراهم کرده است تا این کشور خود را با سناریوهای مختلف تطبیق داده و جریان تجارت را حفظ کند.
بولات افزود که بهاعتقاد بسیاری از تحلیلگران، بسته شدن تنگه هرمز پیامدهایی بسیار مخربتر از بحرانهای پیشین برای اقتصاد جهانی به همراه داشته است.
او یادآور شد که پیش از آغاز جنگ:
- حدود ۲۵ درصد نفت جهان،
- ۲۰ درصد گاز طبیعی،
- و نزدیک به یکسوم تجارت جهانی کود شیمیایی و محصولات پتروشیمی
از طریق این آبراه عبور میکرد.
بیشتر بخوانید
بازار خودروهای تجاری (کامیون و اتوبوس) در ایران، خلیج فارس، ترکیه و آسیای میانه
از نفت مصدق تا تنگه هرمز: تحلیل تاریخی اضطراب قدرتهای بزرگ در برابر حاکمیت ایران
تنگه هرمز در آستانه بحران: 35 درصد نفت جهانی در معرض تهدید جنگ
به گفته وزیر تجارت ترکیه:
«با آغاز حملات به کشتیها و استفاده ایران از تنگه هرمز بهعنوان اهرم فشار، نگرانیها درباره اختلال در تأمین کالاها ناگهان افزایش یافت و قیمتها بهشدت صعود کرد.»
وی گفت افزایش قیمت نفت، گاز و کودهای شیمیایی فشارهای تورمی جهانی را تشدید کرده است.
بولات همچنین با اشاره به کاهش رشد تجارت جهانی اظهار داشت که طبق برآورد سازمان تجارت جهانی، رشد تجارت کالا در جهان که در سال ۲۰۲۵ حدود ۴.۶ درصد بود، امسال در سناریوی پایه به ۱.۹ درصد کاهش مییابد و در سناریوی بدبینانه ممکن است به ۱.۴ درصد برسد.
او تأکید کرد که ترکیه با وجود نوسانات جهانی توانسته از کمبود عرضه جلوگیری کند. به گفته وی:
«در سوخت، برق، گاز طبیعی، کود شیمیایی و محصولات پتروشیمی هیچ کمبود عرضهای وجود نداشته است.»
او افزود که افزایش قیمتها ناشی از شرایط بازارهای جهانی بوده، نه کمبود داخلی.
کاهش صادرات ترکیه به کشورهای خلیج فارس
بولات اعلام کرد صادرات ترکیه به کشورهای خلیج فارس در ماه مارس به دلیل اختلالات منطقهای، با کاهش ۳۵ درصدی به ۱.۵ میلیارد دلار رسیده است؛ با این حال، همزمان تقاضا از بازارهای دیگر افزایش یافته زیرا کشورها بهدنبال تأمینکنندگان جایگزین هستند.
وی گفت: «زمانی که اروپا نتوانست کالاهای موردنیاز خود را از خاور دور یا خلیج فارس تأمین کند، سفارشها به سمت ترکیه افزایش یافت.»
تغییر شکل کریدورهای حملونقل منطقه
وزیر تجارت ترکیه تأکید کرد که کریدورهای حملونقل منطقهای در حال بازطراحی هستند و به مسیرهای جایگزین از طریق عراق، عربستان سعودی و اردن اشاره کرد؛ مسیرهایی که همزمان با اجرای پروژه «جاده توسعه» (Development Road Project) در حال فعال شدن هستند.
او تصریح کرد:
«یک موضوع کاملاً روشن است؛ خلیج فارس و هرمز دیگر مانند گذشته نخواهند بود.»
به گفته وی، از اواسط آوریل:
- مسیر ترانزیتی اردن–عربستان،
- و مسیر ترکیه–عراق–عربستان
بهصورت عملیاتی فعال شدهاند.
راهبرد چندبعدی حملونقل ترکیه
بولات اعلام کرد ترکیه در حال اجرای راهبردی چندبعدی در حوزه تجارت و حملونقل است که پروژهها و مسیرهای زیر را شامل میشود:
- کریدور زنگزور،
- پروژه جاده توسعه عراق،
- کریدور میانی،
- راهآهن باکو–تفلیس–قارص،
- خطوط ترانزیتی هابور و سوریه،
- و مسیرهای جدید لجستیکی میان خلیج فارس و اروپا.
جایگاه ترکیه در تجارت اروپا
وزیر تجارت ترکیه همچنین به نقش این کشور در تجارت اروپا اشاره کرد و گفت حجم تجارت سالانه ترکیه با اتحادیه اروپا به ۲۳۳ میلیارد دلار رسیده و صادرات ترکیه اندکی بیش از واردات آن است.
بیش از ۴۰ درصد صادرات ترکیه به اتحادیه اروپا انجام میشود و این کشور یکی از شرکای کلیدی اروپا در صنایعی مانند خودروسازی به شمار میرود.
بولات افزود:
- ترکیه پنجمین شریک تجاری بزرگ اتحادیه اروپا است،
- و در شبکه توافقنامههای تجارت آزاد اروپا جزو سه کشور اصلی قرار دارد.
