تهران – صنعت حملونقل ریلی:
مدیرعامل راهآهن جمهوری اسلامی ایران با تأکید بر نقش کلیدی بخش خصوصی در آینده صنعت حملونقل ریلی، توسعه مراکز و دهکدههای لجستیکی را یکی از مهمترین راهبردهای ارتقای جایگاه ایران در کریدورهای بینالمللی دانست و اعلام کرد تمرکز راهآهن بر ایفای نقش تنظیمگر و تسهیلگر در پروژههای سرمایهگذاری است.
جبارعلی ذاکری در نشست خبری امضای تفاهمنامه سرمایهگذاری برای راهاندازی و توسعه دهکدههای لجستیکی در شهرهای تبریز، یزد و سیرجان، با اشاره به اهمیت همافزایی میان فعالان صنعت گفت حضور شرکتهای خصوصی و تشکلهای حرفهای، موتور محرک توسعه صنعت ریلی است و بدون مشارکت واقعی ذینفعان، تحقق اهداف کلان حملونقل امکانپذیر نخواهد بود.
وی با تأکید بر ضرورت مشارکت شرکتها در تدوین مقررات و دستورالعملها افزود راهآهن تنها مجری پروژهها نیست، بلکه باید با مشارکت فعالان بخش خصوصی، ساختارهای سیاستی و اجرایی را نیز طراحی کند. به گفته او، تجربههای گذشته نشان داده نگاه بخشینگر و محدود به ساختارهای دولتی، نتوانسته پاسخگوی نیازهای توسعهای صنعت حملونقل باشد.
مدیرعامل راهآهن با اشاره به ضرورت استفاده حداکثری از زیرساختهای موجود تصریح کرد در کنار اجرای پروژههای جدید، باید تمرکز ویژهای بر بهرهبرداری مؤثر از ظرفیتهای فعلی وجود داشته باشد. وی افزود بخش مهمی از زنجیره حملونقل هماکنون فعال است و حتی بدون تکمیل پروژههایی مانند مسیر رشت–آستارا نیز امکان توسعه ترانزیت شمال–جنوب وجود دارد و دستکم ۱۰ میلیون تن ظرفیت ترانزیتی در این مسیر قابل استفاده است.
ذاکری همچنین به فعال بودن نقاط اتصال مهم کشور از جمله سرخس، لطفآباد، آستارا و جلفا اشاره کرد و گفت این ظرفیتها نشان میدهد که توسعه حملونقل ریلی تنها وابسته به پروژههای آینده نیست، بلکه با بهرهبرداری بهینه از زیرساختهای فعلی نیز میتوان سهم ایران در حملونقل منطقهای و بینالمللی را افزایش داد.
وی توسعه مراکز لجستیکی را یکی از ارکان اساسی تقویت جایگاه ایران در شبکه حملونقل جهانی دانست و اظهار کرد اتصال این مراکز به مراکز مشابه در کشورهای همسایه و مسیرهای ترانزیتی، میتواند موجب افزایش نقش ایران در زنجیره تأمین منطقهای و بینالمللی شود و زمینه رشد اقتصادی شرکتهای فعال در حوزه حملونقل را فراهم آورد.
مدیرعامل راهآهن با اشاره به سفر خود به چین و حضور در همایش شهر شیآن گفت حجم تبادل کالای حدود ۵۳۰ میلیون تنی میان چین و اروپا ظرفیت عظیمی برای توسعه حملونقل ریلی ایجاد کرده است. وی افزود دولت چین با پرداخت یارانههای گسترده طی یک دهه توانسته سهم حملونقل ریلی در این مسیر را از نزدیک به صفر به حدود سه درصد افزایش دهد و این تجربه نشان میدهد توسعه زیرساختهای لجستیکی داخلی نقش تعیینکنندهای در افزایش سهم ریلی دارد.
ذاکری از پیشنهاد ایجاد روابط خواهرخواندگی میان بنادر خشک ایران و مراکز لجستیکی کشورهای دیگر خبر داد و گفت پیشنهادهایی برای ارتباط میان مراکز ایران با چین، قزاقستان و سایر کشورها مطرح شده و همچنین بلاروس برای همکاری در کریدور شمال–جنوب اعلام آمادگی کرده است. به گفته وی، مذاکرات مشترک در این زمینه با استقبال طرفهای خارجی مواجه شده است.
وی درباره سیاستهای سرمایهگذاری راهآهن تأکید کرد تمرکز این سازمان بر تصدیگری مستقیم نیست، بلکه نقش تنظیمگری، هماهنگی و تسهیلگری در اولویت قرار دارد و اجرای پروژهها حتی در اراضی متعلق به راهآهن نیز به سرمایهگذاران بخش خصوصی واگذار خواهد شد. گزارشهای ارائهشده از پروژههایی مانند سیرجان، پیشگامان یزد و انبارهای عمومی نیز نشاندهنده 
پیشرفت قابل توجه در مسیر توسعه لجستیک ریلی است.
مدیرعامل راهآهن همچنین از ارائه بستههای سیاستی برای تسهیل ترانزیت و افزایش رقابتپذیری حملونقل ریلی در قالب لایحه بودجه ۱۴۰۵ خبر داد و گفت هدف این اقدامات کاهش تمرکز در برخی بنادر، تسهیل عبور کالا و ایجاد انگیزه برای صاحبان بار است.
وی در ادامه به رشد صادرات ریلی به افغانستان اشاره کرد و افزود حجم صادرات از ارقام بسیار پایین سال گذشته به دهها هزار تن در ماه رسیده و پیشبینی میشود در آینده به چند میلیون تن افزایش یابد؛ موضوعی که میتواند یک مسیر اقتصادی جدید و فرصت مهم برای توسعه ترانزیت کشور ایجاد کند.
ذاکری در جمعبندی سخنان خود تأکید کرد روند رو به رشد قطارهای عبوری از چین به ایران و اروپا نشانه آغاز یک مسیر مثبت در توسعه حملونقل ریلی است و با گسترش همکاریهای بینالمللی، توسعه مراکز لجستیکی و افزایش مشارکت بخش خصوصی، میتوان سهم ایران در کریدورهای جهانی را بهطور قابل توجهی افزایش داد.
