گزارش ماهنامه صنعت حملونقل از وضعیت مرزهای تجاری؛ آرامش ظاهری، تداوم توقفها و افزایش هزینههای تجارت خارجی
در حالی که طی هفتههای اخیر از حجم صفهای قابل مشاهده کامیونها در برخی مرزهای کشور، بهویژه مرز بازرگان، کاسته شده است، بررسیهای خبرنگار ماهنامه صنعت حملونقل نشان میدهد این تغییر بیش از آنکه ناشی از روان شدن جریان تجارت باشد، نتیجه اجرای نظام نوبتدهی و انتقال کامیونها به پارکینگها و شهرهای اطراف مرز است.
بر اساس اطلاعات رسیده به خبرنگار ماهنامه صنعت حملونقل، همچنان هزاران کامیون در چرخه انتظار برای ورود و خروج از مرز قرار دارند و زمان توقف ناوگان در برخی موارد به بیش از دو هفته میرسد؛ موضوعی که نشان میدهد گلوگاه اصلی تجارت خارجی هنوز برطرف نشده است.
مرز بازرگان، جابجایی انتظار
بررسیهای میدانی حاکی از آن است که اقدامات انجامشده در سمت ایران، هرچند از شکلگیری صفهای طولانی در مقابل پایانههای مرزی جلوگیری کرده، اما هنوز نتوانسته به روانسازی کامل تردد کامیونها منجر شود. یکی از مهمترین عوامل این وضعیت، محدودیت ظرفیت پذیرش و پردازش کامیونها در سوی مقابل مرز عنوان میشود؛ مسئلهای که عملاً سرعت عبور کالا را کاهش داده و زمان انتظار ناوگان را افزایش داده است.
از سوی دیگر، فعالان حملونقل معتقدند تعدد فرآیندهای اجرایی و تصمیمگیری در بخشهای مختلف مرتبط با مرز نیز همچنان یکی از چالشهای موجود است. به همین دلیل، انجمن صنفی شرکتهای حملونقل بینالمللی ایران مجموعه مشکلات و موانع موجود را احصا و برای بررسی و تصمیمگیری در اختیار دستگاههای مسئول قرار داده است تا زمینه رفع گلوگاههای موجود فراهم شود.
کارشناسان صنعت حملونقل تأکید میکنند ادامه این وضعیت تنها به معطلی کامیونها محدود نمیشود، بلکه آثار مستقیم اقتصادی بر زنجیره تأمین کشور بر جای میگذارد. افزایش زمان توقف ناوگان، خواب سرمایه، کاهش بهرهوری کامیونها، افزایش هزینههای عملیاتی شرکتهای حملونقل و در نهایت رشد کرایه حمل، از مهمترین پیامدهای این شرایط است.
این افزایش هزینهها در نهایت به بهای تمامشده کالا منتقل شده و قدرت رقابت تجارت خارجی کشور را تحت تأثیر قرار میدهد؛ بهویژه در شرایطی که پس از تحولات ماههای اخیر، کریدورهای زمینی ایران بیش از گذشته در کانون توجه صاحبان کالا و شرکتهای حملونقل منطقه قرار گرفتهاند.
بررسیهای ماهنامه صنعت حملونقل نشان میدهد مدیریت صف کامیونها اگرچه اقدامی مؤثر برای جلوگیری از ازدحام و مشکلات ترافیکی در محورهای منتهی به مرزها بوده، اما تا زمانی که ظرفیت عملیاتی مرزها، هماهنگی میان دستگاههای مسئول و فرآیندهای کنترل و تشریفات مرزی بهبود نیابد، نمیتوان از بازگشت جریان روان تجارت سخن گفت.
در چنین شرایطی، انتظار میرود دستگاههای متولی با اتخاذ تصمیمات هماهنگ، افزایش ظرفیت عملیاتی پایانههای مرزی، تسهیل فرآیندهای اجرایی و تقویت هماهنگیهای دوجانبه با کشورهای همسایه، زمینه کاهش زمان توقف کامیونها و افزایش کارایی کریدورهای تجاری کشور را فراهم کنند؛ چرا که انتقال صف از مقابل مرز به پارکینگهای اطراف، هرچند چهره مرز را آرامتر نشان میدهد، اما بهتنهایی به معنای حل مسئله نیست.
