افزایش شدید نرخ حملونقل کانتینری و بحران ژئوپلیتیکی در منطقه خاورمیانه و محدود شدن عملی عبور از تنگه هرمز، بازار حملونقل دریایی را با شوک جدی مواجه کرده و منجر به افزایش شدید نرخ حمل کانتینری در مسیرهای بینالمللی شده است.
بر اساس گزارشهای جدید، هزینههای سوخت کشتیها (Bunker Fuel) به شدت افزایش یافته و شرکتهای کشتیرانی این هزینهها را مستقیماً به صاحبان کالا و واردکنندگان منتقل میکنند.
جهش شاخص جهانی حمل کانتینری SCFI
شاخص جهانی Shanghai Containerized Freight Index (SCFI) در هفته منتهی به جمعه به 2,572 واحد رسید؛ رقمی که نسبت به هفته قبل 16 درصد رشد داشته است.
این شاخص اکنون نسبت به اواخر فوریه دو برابر شده و بالاترین سطح خود از سپتامبر 2024 (دوران بحران دریای سرخ) را ثبت کرده است.
افزایش 70 درصدی هزینه سوخت کشتیها
طبق دادههای منتشر شده از بازار انرژی دریایی:
- قیمت سوخت کمسولفور کشتیها (VLSFO) حدود 68٪ افزایش یافته
- قیمت سوخت سنگین نیز حدود 66٪ رشد داشته است
- میانگین هزینه سوخت به 856 دلار در هر تن رسیده است
کارشناسان میگویند قیمت سوخت کشتیها همراستا با نفت برنت حرکت میکند و در صورت ادامه تنشها، احتمال جهش بیشتر نیز وجود دارد.
رشد شدید کرایه مسیرهای کلیدی آسیا–آمریکا
بر اساس ارزیابی شرکت Drewry:
- کرایه شانگهای–لسآنجلس: افزایش 59٪ نسبت به پایان فوریه
- کرایه شانگهای–نیویورک: افزایش 66٪
همچنین شاخصهای دیگر نیز روند مشابهی را نشان میدهند:
- SCFI مسیر شانگهای–سواحل غربی آمریکا: +129٪
- SCFI مسیر شانگهای–سواحل شرقی آمریکا: +100٪
فشار هزینه سوخت و انتقال آن به مشتریان
مدیران شرکتهای بزرگ کشتیرانی اعلام کردهاند که هزینههای اضافی سوخت به میلیاردها دلار رسیده است:
- مدیرعامل Maersk: حدود 500 میلیون دلار در ماه هزینه اضافی سوخت
- مدیرعامل Hapag-Lloyd: حدود 250 تا 300 میلیون دلار در ماه هزینه اضافی
به گفته آنها، افزایش نرخ حمل تقریباً همسطح با رشد هزینهها بوده و به مشتریان منتقل میشود.
بیشتر بخوانید:
ترکیه: خلیج فارس و تنگه هرمز دیگر مانند گذشته نخواهند بوددر آستانه جنگ: تنشهای ایران و آمریکا چگونه میتواند بر اقتصاد کشورهای حوزه خلیج فارس تأثیر بگذارد؟
از نفت مصدق تا تنگه هرمز: تحلیل تاریخی اضطراب قدرتهای بزرگ در برابر حاکمیت ایران
کاهش ظرفیت واقعی حملونقل در بازار جهانی
با وجود ورود کشتیهای جدید به بازار، بحران هرمز باعث کاهش ظرفیت عملیاتی شده است:
- کاهش استفاده از مسیر دریای سرخ: 12٪ کاهش ظرفیت
- کاهش سرعت کشتیها (Slow Steaming): 2٪ کاهش
- ازدحام بنادر: 5٪ کاهش
در مجموع، حدود 19٪ از ظرفیت جهانی حمل کانتینری از دسترس خارج شده است؛ موضوعی که به افزایش بیشتر نرخها دامن زده است.
پیشبینی ادامه افزایش نرخها
تحلیلگران معتقدند در صورت عدم بازگشایی تنگه هرمز:
- نرخهای حمل در فصل اوج تقاضا (Peak Season) افزایش بیشتری خواهد داشت
- هزینه سوخت میتواند عامل فشار مضاعف بر بازار باشد
- قیمت نفت برنت در صورت تشدید بحران ممکن است به 150 تا 160 دلار برسد
بحران هرمز اکنون یکی از مهمترین عوامل بیثباتی در بازار حملونقل دریایی جهان است. افزایش شدید هزینه سوخت، کاهش ظرفیت عملیاتی و رشد تقاضای فصلی باعث شده نرخ حمل کانتینری در بسیاری از مسیرهای اصلی جهان بین 50 تا 130 درصد افزایش یابد؛ روندی که در صورت ادامه بحران میتواند تشدید شود.
منبع: لویدز لیست
