افزایش 24 درصدی ترانزیت خارجی کالا در سال گذشته

صنعت حمل و نقل آنلاین:  هرکشوری برای تامین نیازهای خود، یا کالا تولید می­کند و یا ازتولیدات دیگر کشورها برای رفع نیازهای خود بهره می­گیرد. بر این اساس هر کشوری با توجه به موقعیت جغرافیایی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی که دارد، می­تواند یک سری از محصولات و کالاها را بیشتر از میزان مصرف داخلی تولید کند و یک فرصت درآمدزایی مناسب برای صدور کالاهای مازاد تولیدی به کشورهای دیگر داشته باشد که ردوبدل کردن این کالاها از کشوری به کشور دیگر را “ترانزیت” می­گویند. این تعریف کلی ترانزیت هست که انواع مختلفی دارد و قوانین متفاوتی در ارتباط با آن در کشورهای مختلف اجرا می­شود. در ایران سازمان­ها و نهادهای بسیاری در ارتباط با ترانزیت کالا درگیر هستند و این مساله یکی از عوامل کندی حمل کالاهای ترانزیتی از خاک ایران است که مورد انتقاد کارشناسان است و بسیاری معتقدند حمل کالاهای ترانزیتی از خاک ایران به دلیل زمان­بر بودن صرفه اقتصادی ندارد. تاخیر زمان­بر جابجایی کالا، جابجایی کالاهای قاچاق در مسیرهای ترانزیتی و نحوه تعامل پلیس راه و گمرک در کنترل و نظارت کالاهای ترانزیت را در گفت­وگویی با حسین سالاری، مدیرکل نظارت بر ترانزیت گمرک مطرح کردیم.

یکی از مشکلات دامن­گیر کشور، جابجایی کالاهای قاچاق در مسیرهای ترانزیتی است. آیا گمرک در این ارتباط نظام کنترل خود را کامل می­داند و یا اینکه باید در این نظام تجدیدنظر شود؟

    همان­گونه که اشاره کردید یکی از معضلات ترانزیت نه تنها در کشور ما بلکه در همه دنیا پدیده قاچاق است که محدود به کالا هم نیست و هر کشور به تناسب موقعیت جغرافیایی و منطقه­ای خود درگیر قاچاق کالاهای مختلف و یا حتی انسان است و کشورهای مختلف برای به حداقل رساندن آن تدابیر مختلفی را در نظر می­گیرند. کشور ما نیز از این قاعده مستثنی نیست به دلیل اینکه از یک سو در موقعیت پل ارتباطی بین شرق و غرب و شمال و جنوب و آسیای میانه قرار دارد، از سوی دیگر در همسایگی با کشور افغانستان می­باشد این موقعیت شرایطی را به وجود آورده است که مورد طمع قاچاقچیان چه در زمینه کالا و چه انسان و یا پیش­سازهای مواد مخدر باشد. لذا گمرک ایران تدابیر خوبی را برای مبارزه با این پدیده شوم و جلوگیری از قاچاق کالا انجام داده است. راه­اندازی سامانه الکترونیکی ترانزیت که از ابتدای حرکت کامیون از مرز مبدا تا مرز مقصد، وصول کالاها در بازه زمانی معینی کنترل می­شود و چنانچه کامیون ترانزیتی از یک مرز حرکت کند بلافاصله در مرز خروج اطلاعات آن قرار می­گیرد و توسط گمرک مقصد رصد می­شود. استفاده از دستگاه­های xray پرسرعت کامیونی، سگ­های موادیاب در مرزهای مهم و اصلی که احتمال ارتکاب قاچاق مواد مخدر در آنجا بالاست و راه­اندازی اتاق مانیتورینگ در ستاد مرکزی گمرک ایران برای رصد دائم محصولات ترانزیتی از اقدامات گمرک است که تاکنون کمک بسیار شایانی برای کشف قاچاق انسان و کالا کرده و دستاوردهای بسیار خوبی به همراه داشته است. برخورد قاطع با برخی شرکت­های حمل و نقلی که امر ترانزیت را به صورت قانونمند انجام نمی­دهند و همچنین استفاده از  GPS برای کامیون­های ترانزیت و رصد مسیر از گمرک مبدا تا گمرک مقصد از دیگر اقدامات ما برای پیشگری از پدیده قاچاق است.

نحوه تعامل پلیس راه و گمرک در کنترل و نظارت کالاهای ترانزیت چگونه است؟

گمرک در مسیر انجام تشریفات گمرکی با سازمان­های همجوار از جمله پلیس همکاری و تعامل بسیار خوبی دارد و به منظور همکاری بهتر برخی دسترسی­های کالاهای ترانزیتی در اختیار پلیس قرار گرفته و چنانچه بین دو گمرک مقصد و مبدا کامیون ترانزیت دچار وقفه­ای اعم از تخلف و یا حادثه­ای مانند واژگونی و یا تصادف کامیون شود و عدم وصول کالا به مقصد را در پی داشته باشد با همکاری پلیس آگاهی و پلیس راه رسیدگی و اقدامات قانونی لازم صورت می­پذیرد.

در مورد کالاهای ترانزیت، زمان، مساله مهمی است و بسیاری معتقدند حمل کالاهای ترانزیتی از خاک ایران بسیار زمان­بر است و صرفه اقتصادی ندارد. چه عاملی این تاخیر زمان را موجب می­شود؟

همان طور که اشاره کردید یکی از آیتم­هایی که می­تواند موجب رونق و موفقیت ترانزیت کالا از خاک یک کشور شود بحث زمان و سرعت انجام تشریفات و انتقال کالا از قلمرو کشور است، لذا اغلب سامانه­هایی که گمرک برای ترانزیت کالا و یا انتقال کالا تحت رویه کارنه تیر الکترونیکی راه­اندازی کرده علاوه بر اینکه در جهت صحت کار است  بلکه سرعت انجام تشریفات را نیز در بر می­گیرد و همان طور که اشاره شد یکی از مزایای انجام مانیتورینگ کالاهای ترانزیتی تسلط دفتر ترانزیت گمرک ایران، جلوگیری از وقفه­های بی­مورد و تسریع در انجام خروج کالا از کشور است.

در ارتباط با ترانزیت سازمان­ها و نهادهای مختلفی درگیر هستند و این مساله یکی از عوامل کندی حمل کالاهای ترانزیتی از خاک ایران می­شود. برای هماهنگی بیشتر در این مورد آیا اقدامی صورت گرفته است؟

در ارتباط با ترانزیت خوشبختانه سازمان­های مرتبط عزم واحدی را دارند و به منظور هماهنگی بیشتر موضوعات و مسائل مهم در جلسات مختلف از جمله شورای عالی هماهنگی ترابری کشور به ریاست وزیر راه و شهرسازی و همچنین کارگروه زیرمجموعه آن جلسات منظم تشکیل می­دهند و مسائل مرتبط مورد بررسی  قرار می­گیرد و مشکلات احتمالی مرتفع می­شود.

امروزه فناوری و استفاده از تجهیزات روز در سرعت بخشیدن به حمل و نقل کالا از جمله کالاهای ترانزیت حرف اول را می­زند. آیا گمرک ایران در این مورد خود را به این گونه فناوری­ها مجهز کرده است؟

همان­طور که در سوالات مربوط به قاچاق اشاره شد گمرک در حال حاضر علاوه بر طراحی و استفاده از فناوری سامانه­های الکترونیک از دستگاه­های پرسرعت xray استفاده می­کند و استفاده ازGPS  و همچنین در اینده نزدیک از پلمپ­های هوشمند مجهز به RFID  و دستگاه­هایRFID  خوان بهره خواهند برد.

کریدورهای شمال جنوب و شرق و غرب تا چه حد توانسته است به ترانزیت کالا از کشورهای مختلف از جمله ایران کمک کند؟

 کریدور شمال- جنوب و شرق- غرب مسیر بسیار مناسبی است که ترانزیت کالا از کشورها را رونق خواهد داد و امیدواریم این بستردر آینده، ترانزیت کشور را به نقطه­ای که جایگاه واقعی نقش ایران را نشان دهد برسد. هر چند آمار ترانزیت سال های گذشته نشان­دهنده رونق بیش از پیش این کریدورها است و قطعا نوسازی ناوگان حمل و نقل و توسعه راه­ها و راه­آهن و بهره­برداری بیشتر از حمل و نقل ریلی رونق بیشتر این کریدورها را به دنبال خواهد داشت.

آیا آماری از وضعیت ترانزیت کالاهای خارجی از مسیر ایران و افزایش ویا کاهش آن در دست است؟

ترانزیت خارجی کالا در سال ۹۶ با ۱۰ میلیون و ۶۹۵ هزار و ۵۰۹ تن کالا، ۲۴ درصدافزایش داشت. تشریفات گمرکی برای عبور ۷۳۶ هزارو ۲۰۸ دستگاه کامیون درگمرکات ایران انجام شده است. درسال ۹۶ ترانزیت کالای بیش از ۱۰۰ کشور جهان در گمرکات کشور به کمک سامانه جامع گمرکی به صورت الکترونیکی و هوشمند انجام شده و از طرفی ۷۳۶ هزار و ۲۰۸ دستگاه کامیون ترانزیتی و ۱۴ میلیون و ۷۶۶ هزار تن کالای ترانزیتی در قالب رویه ترانزیت داخلی، خارجی و کارنه­تیر از گمرکات عبورکرده­اند که نسبت به مشابه سال قبل ۱۵ درصد افزایش حجم کالای ترانزیتی داشته است. که  این افزایش حجم ترانزیت کالا بسیار مثبت است. ترانزیت خارجی نیز با ۱۰ میلیون و ۶۹۵ هزارو ۵۰۹ تن کالا ۲۴ درصد افزایش داشته که این رشد ترانزیت خارجی منجربه رونق بخش حمل­ونقل زمینی و دریایی شده است .همچنین در سال ۹۶ از طریق رویه کارنه تیر ۱۴۱ هزارو ۱۶ دستگاه کامیون با وزن ۲ میلیون و ۷۹۷ هزار تن از گمرکات عبور کرده­اند. این در حالی است که درسال ۹۵، تشریفات گمرکی برای ۶۴۳  هزار و ۲۳۶ دستگاه کامیون با ۱۲ میلیون و ۶۶۳ هزار و ۳۱۴ تن کالا انجام شده بود.

 

تازه‌های کسب و کار

از چانه‌زنی تا مطالبه‌گری

این روزها که آقای مسعود پزشکیان و شورای راهبردی ایشان به سرپرستی جواد ظریف در تکاپوی انتخاب وزرا هستند، سهم‌خواهی و لابی‌گری به شکل‌های مختلف