ترانزیت؛ طفل سر راهی یا موهبت الهی!
ترانزیت؛ طفل سر راهی یا موهبت الهی!

صنعت حمل و نقل آنلاین: تحولات تاریخی و سیاسی در شوروی سابق، منشاء تغییرات بسیار بزرگی در منطقه و کشورهای همسایه این کشور سوسیالیستی بوده است. اما آنچه مد نظر نگارنده و موضوع این یادداشت است، تغییراتی است که باعث ایجاد اشتغال در کشورهای همسایه به خصوص جمهوری اسلامی ایران شده و محوریت آن، ترانزیت […]

صنعت حمل و نقل آنلاین: تحولات تاریخی و سیاسی در شوروی سابق، منشاء تغییرات بسیار بزرگی در منطقه و کشورهای همسایه این کشور سوسیالیستی بوده است. اما آنچه مد نظر نگارنده و موضوع این یادداشت است، تغییراتی است که باعث ایجاد اشتغال در کشورهای همسایه به خصوص جمهوری اسلامی ایران شده و محوریت آن، ترانزیت و حمل ونقل بین المللی است.این فرآیند و اثرگذاری متقابل اقتصادی و اشتغال زایی، پس از سال ۱۹۹۰ و فروپاشی شوروی سابق و تشکیل کشورهای مشترک المنافع آسیای میانه و مجموعاً فدراسیون روسیه ادامه پیدا کرد، به طوری که، این سرزمین پهناور همچنان یکی از محورهای مهم ترانزیتی دنیا است.

حال برگردیم به موضوع اصلی بحث و مسایلی که درآن سال هادرایران در حال اتفاق افتادن بود،آن هم باز شدن مرزهایی که سالیان سال بسته و یا غیرفعال بودند و ناگهان بر اثر این اتفاق سیاسی، بازگشایی شدند.کشورهایی که ارتباط آنها تقریباً با کل دنیا قطع و یا دسترسی به آنها غیرممکن بود،ناگهان رویای سالیان دور خود را تحقق یافته دیدند و دسترسی به آبهای آزاد و تجارت جهانی برای آنها میسر شد وایران را بهترین گزینه مسیر عبور برای رسیدن به آبهای آزاد وارتباط با تجارت جهانی شناختند.از همین نقطه داستان ترانزیت و ایجاد دالان ها(کریدورهای) حمل و نقلی از طریق ایران پررنگ و قابل تامل شد. این طفل درایران  متولد شد و قطعاً تصمیم گیران و تصمیم سازان داخلی کوچکترین نقشی در پا به عرصه وجود گذاشتن آن نداشتند. طبیعتاً این طفل تازه به دنیا آمده، همچون هر طفل دیگری نیاز به پرورش و نگهداری داشت تا به سرمنزل مقصود برسد. اما سوال اساسی این است که ما متولیان حمل و نقل در بخش دولتی و خصوصی، با او چه کردیم و چه تمهیداتی را برای به رشد و نمو و به ثمر رساندن آن انجام دادیم؟

متاسفانه با تدوین مقررات و قوانین و تراشیدن انواع و اقسام سازمان ها و ارگان های ذیربط، او را آماج حملات خود قرار دادیم و باعث شدیم که با کمی و کاستی های فراوان در پروسه رشد قرار گیرد. قوانین و مقررات بعضاً متناقض و ناهمگون و عدم هماهنگی های لازم در تدوین آن ها از طرف کلیه عوامل درگیر، باعث رشد ناهمگون و عدم تعادل در پروسه آن شد. طفل تازه متولد شده به جای اینکه با تغذیه و امکانات مناسب مواجه شود، مرتباً با ایجاد محدودیت و مسایل دست و پاگیر ازسوء تغذیه در رشد برخوردار شد.در گذر زمان به جای اینکه عوامل دست اندر کار تمامی همت و مساعی خود را به کار گیرند تا موجود در حال رشد، حداکثر پویندگی و بالندگی خود را بروز دهد، هر کدام از ظن خود به مساله و موجودیت آن نگاه کردند و به تدریج به سهم خواهی از این پدیده پرداختند. آنها نه تنها در مسیر رشد او گام ننهادند بلکه شروع به مانع تراشی و بهره برداری زودهنگام از این صنعت نوپا کردند.

بعد از چند سال از تولد این موجود خلق الساعه، آمارها و ارقام توسط متولیان متعدد نیز به نوبه خود جالب و قابل تامل بود. این آمار و ارقام گاهی در همایش ها و سخنرانی ها و یا مقالات، به گونه ای در سخنان مسوولان ذیربط نمود پیدا می کرد که انگار مبدع و به وجود آورنده این طفل ناخواسته بوده اند و گویی اصلاً این طفل با برنامه ریزی هایی در این طرف مرز پا به عرصه گیتی گذاشته است. یعنی این موجود که ما امروزه آن را ترانزیت می نامیم با طرح و نقشه قبلی به دنیا آمده تا یکی از عوامل برتری اقتصادی ما در سالهای اخیر در منطقه بوده باشد.نمی خواهم تکرار مکررات داشته باشم ولی باید به ترانزیت از دریچه ای دیگر نگاه کرد. هر چند ممکن است خیلی دیر شده باشد، چرا که این طفل به دوران بلوغ و بالندگی رسیده و شاید دیگر دکترها و افراد متخصص هم نتوانند به کمک آن بیایند. ولی امیدوارم ضرب المثل قدیمی راست بگوید که “ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است”.شاید بشود این طفل سر راهی را با دید موهبت الهی هم نگاه کرد که عوامل بسیار زیادی در تولد آن دخیل بوده اندازجمله: موقعیت جغرافیایی منحصر به فرد کشورمان، وجود سیاستمداران کشورشوروی سابق، امکانات زیرساختی حداقلی و وجود افراد لایق و کارآمد در بخش خصوصی و دولتی و بسیاری عوامل دیگر.

به قول ضرب المثلی از کشور بیگانه که می گوید: Right Time-Right Place که معنی تحت اللفظی آن این است که باید برای موفقیت در مکان و زمان مناسب قرار گیرید. موفق شدن طفل ناخواسته ما هم شاید مصداقی از این ضرب المثل باشد.نظر نگارنده این است که شاید بهتر است مدتی دست از برنامه های پرطمطرق و گاهی اوقات ناشدنی و غیر عملی برداشته شود و فقط با تکیه بر امکانات موجود این موهبت الهی را حفظ و حراست کنیم. با هماهنگی ارگان هاو حذف قوانین و مقررات دست و پاگیر موجود و تعیین یک متولی واقعی (پدر واقعی) نه در حد شعار این نعمت خدادادی یعنی ترانزیت را سر و سامانی بخشیم و از به هدر رفتن مواهب آن جلوگیری کنیم.البته این موضوع منکر برنامه ریزی و مسایلی از این دست برای ترانزیت نیست،اما با نگاه واقع بینانه و متفکرانه به دور از احساسات و تکیه بر امکانات موجود به این قضیه سر و سامانی ببخشیم.لازم است برای جلوگیری از وخامت بیشتر اوضاع ترانزیت از نگاه درون سازمانی دست برداشته و منافع ملی را در نظر بگیریم و به آن به عنوان یک پدیده مهم اقتصادی و ملی نگاه کنیم و سعی در آینده نگری در جهت رشد آن داشته باشیم.بیائیم این طفل سر راهی را موهبت الهی قلمداد کنیم و با ایجاد هارمونی و هماهنگی بین کلیه ارگان ها و سازمان های ذیربط آن را زمینه اشتغالزایی برای جوانان این مرز و بوم قرار دهیم. این نعمت خدادادی با نگاه ویژه و اقتصادی می تواند برای کشورمان امنیت و ثبات سیاسی و اقتصادی درخور توجهی را فراهم آورد.به امید آن روز.

٭عضو هیات مدیره و مسوول کمیته آموزش و روابط عمومی انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی خراسان رضوی و نایب رییس کمیته حمل و نقل اتاق بازرگانی خراسان رضوی

 

  • نویسنده : مجیدمحتاج خراسانی